Mapinduzi ya Sayansi: Timu ya 'Wanasayansi wa AI' Yapata Tiba ya Corona kwa Siku Chache

Fikiria maabara ya kisayansi ambapo watafiti hawahitaji kulala, kula, wala kupumzika. Sasa, wazo hili limekuwa kweli. Watafiti nchini Marekani wamefanikiwa kuunda maabara ya kidijitali inayoendeshwa na "wanasayansi" wa Akili Bandia (AI), na timu hii ya kipekee imeweza kutoa wazo jipya la tiba ya COVID-19 ndani ya siku chache tu—kazi ambayo ingewachukua wanasayansi wa kibinadamu wiki kadhaa.

Utafiti huu wa kimapinduzi, ulioongozwa na wanasayansi kutoka Chuo Kikuu cha Stanford na Taasisi ya Chan Zuckerberg Biohub, ulichapishwa katika jarida mashuhuri la 'Nature' mnamo tarehe 29 Julai. Unaonyesha jinsi AI inavyoweza kushiriki kikamilifu katika ugunduzi wa kisayansi.

Jinsi Maabara Hii ya AI Inavyofanya Kazi

Mchakato huanza na mwanasayansi wa kibinadamu kumpa "mwanasayansi mkuu" wa AI jukumu la kutatua tatizo. Kutoka hapo, AI inachukua usukani.

1. Kuunda Timu ya Wataalamu: Mwanasayansi mkuu wa AI anachagua na kuunda "wanasayansi" wengine wa AI wenye utaalamu maalum unaohitajika. Kwa mradi huu wa Corona, aliunda timu iliyojumuisha wataalamu wa kinga ya mwili (immunology), takwimu za kibayolojia (computational biology), na machine learning.
2. Mikutano ya Kasi ya Ajabu: Tofauti na mikutano ya wanadamu inayohitaji chai na mazungumzo marefu, mikutano ya AI ilichukua sekunde chache tu, huku mikutano mirefu zaidi ikiwa ya dakika chache. Cha kushangaza zaidi, "mwanasayansi" mmoja wa AI aliweza kuhudhuria mikutano kadhaa kwa wakati mmoja.
3. Mkosaji Muhimu: Katika kila timu, AI mkuu alihakikisha anamweka "AI mkosaji" (critic AI), ambaye kazi yake ilikuwa ni kupinga na kutoa changamoto kwa mawazo yote yaliyotolewa ili kuhakikisha wazo la mwisho linakuwa imara.

Wazo Kubwa Lililopendekezwa na AI

Baada ya kujadiliana kwa kasi, timu hii ya AI ilipendekeza wazo jipya la tiba: kutumia "nano-kingamwili" (nanobodies) badala ya kingamwili (antibodies) za kawaida.

1. Kingamwili ni protini zinazozuia virusi kuingia kwenye seli za mwili.
2. Nano-kingamwili ni kingamwili ndogo sana, zenye ukubwa wa robo tu ya kingamwili za binadamu, na hupatikana kwa wanyama kama ngamia na llama.

Sababu ya AI kupendekeza hili ni kwamba, kutokana na udogo wake, ni rahisi zaidi kubuni na kutabiri ufanisi wake kwa kutumia mifumo ya kompyuta, na hivyo kuongeza uhakika wa kufanikiwa. Timu ya AI ilitengeneza miundo 92 tofauti ya nano-kingamwili hizi.

Kutoka Wazo Hadi Uhalisia

Ili kuthibitisha kama wazo la AI lilikuwa na mashiko, wanasayansi wa kibinadamu waliingia maabara. Walichukua miundo iliyopendekezwa na AI na kuitengeneza kihalisi. Matokeo yalikuwa ya kuridhisha: miundo miwili kati ya hiyo ilionyesha uwezo mkubwa wa kujishikiza kwenye virusi vya Corona na kuvizuia. Hii ilithibitisha kuwa wazo la "wanasayansi wa AI" lilikuwa sahihi na linaweza kufanyiwa kazi.

Watafiti sasa wanairudishia data ya matokeo ya maabara timu yao ya AI ili iweze kuboresha zaidi miundo ya nano-kingamwili. Ugunduzi huu unafungua ukurasa mpya ambapo AI haitakuwa tu zana ya kuchambua data, bali mshirika kamili katika kufanya ugunduzi wa kisayansi.