Katika tukio la ajabu la kisayansi na kibinadamu, mtoto wa kiume amezaliwa nchini Marekani akiwa na umri wa kibayolojia wa zaidi ya miaka 30. Mtoto huyu, aliyepewa jina la Thaddeus Daniel Pierce, amezaliwa kutokana na kijusi (embryo) kilichotungwa mwaka 1994 na kugandishwa kwa miongo mitatu, na hivyo kuweka rekodi mpya ya dunia.
Habari hii, iliyoripotiwa na gazeti la The Guardian na jarida la 'MIT Technology Review', inaelezea safari ya kipekee ya kijusi hiki kutoka maabara ya miaka ya 1990 hadi kuzaliwa kwake salama katika jimbo la Ohio.
Hadithi ya Safari ya Miaka 30
Safari ilianza mwanzoni mwa miaka ya 1990, wakati mwanamke mmoja, Linda Archerd, na aliyekuwa mumewe walipambana na tatizo la ugumba kwa miaka sita. Waliamua kujaribu teknolojia mpya ya wakati huo iitwayo Utungishaji Maabara (IVF). Hii ni teknolojia ambapo yai la mama na mbegu za kiume za baba huunganishwa nje ya mwili (kwenye maabara) na kisha kijusi kinachopatikana hupandikizwa kwenye tumbo la uzazi la mama.
Mnamo Mei 1994, vijusi vinne vilitengenezwa. Kijusi kimoja kilipandikizwa kwenye tumbo la Archerd na kufanikiwa, akajifungua mtoto wa kike mwenye afya njema. Vijusi vitatu vilivyobaki vilihifadhiwa kwa kugandishwa kwenye barafu maalum.
Baada ya miaka kadhaa, Archerd aliachana na mumewe na kupata haki ya kuvimiliki vijusi hivyo. Alipoingia ukomo wa hedhi, aliamua kuvitoa vijusi hivyo kwa ajili ya "kuasiliwa" na familia nyingine yenye shida ya uzazi.
Hapo ndipo Lindsey na Tim Pierce, wanandoa wa Kimarekani waliokuwa wametafuta mtoto kwa miaka saba bila mafanikio, walipojitokeza. Mwezi Julai mwaka huu, mmoja wa vijusi hivyo vya mwaka 1994 alipandikizwa kwenye tumbo la Lindsey, na mtoto Thaddeus akazaliwa.
Familia ya Kipekee
Hii inamaanisha mtoto mchanga Thaddeus ana dada yake wa damu ambaye sasa ana umri wa miaka 30. Linda Archerd, mama yao wa kibayolojia ambaye sasa ana umri wa miaka 62, aliliambia gazeti la The Guardian, "Lindsey aliponitumia picha ya mtoto, nilitambua mara moja kuwa anafanana na binti yangu. Nilipozilinganisha picha zao za utotoni, hapakuwa na shaka kuwa hawa ni ndugu wa damu."
Kwa upande wao, wazazi wapya walisema hawakuwa na lengo la kuvunja rekodi. "Hatukujaribu kuvunja rekodi yoyote, tulikuwa tunataka mtoto tu," alisema Lindsey Pierce.
Matumaini na Mjadala wa Kimaadili
Teknolojia ya IVF imekuwa chanzo cha matumaini kwa mamilioni ya familia zenye matatizo ya uzazi duniani kote. Nchini Uingereza, kwa mfano, idadi ya watoto wanaozaliwa kwa njia hii imeongezeka kutoka 1.3% mwaka 2000 hadi 3.1% mwaka 2023.
Hata hivyo, teknolojia hii pia huibua mjadala mkali wa kimaadili. Daktari John Gordon, mkurugenzi wa kliniki iliyofanya upandikizaji huo, alisema, "Tunafuata miongozo inayotokana na imani yetu... kila kijusi kinastahili kupata fursa ya kuishi." Wakati huo huo, kuna wasiwasi unaoendelea kuhusu teknolojia zinazohusiana, kama vile zile zinazoruhusu wazazi kuchambua vinasaba vya vijusi na kuchagua "mtoto bora," jambo linalozua hofu ya "watoto wa kubuniwa."
Kuzaliwa kwa Thaddeus sio tu rekodi ya kisayansi, bali ni ushuhuda wa maendeleo ya ajabu ya tiba na hadithi ya matumaini inayovuka vizazi.