Wanasayansi kutoka kampuni ya Meta wamefanikiwa kubuni teknolojia ya kimapinduzi: bangili maalum ya mkononi inayoweza kusoma mawimbi ya umeme kutoka kwenye misuli na kuyatafsiri kuwa amri za kompyuta. Hii ina maana kuwa, kwa kutumia ishara ndogo tu za vidole na mkono, mtumiaji anaweza kuandika maneno, kuendesha programu, na kutoa amri mbalimbali kwenye kompyuta au simu bila hata kuigusa.
Utafiti huu muhimu, uliochapishwa katika jarida mashuhuri la kimataifa la 'Nature' mnamo tarehe 23 Julai, unaleta matumaini makubwa ya kurahisisha matumizi ya teknolojia, hasa kwa watu wenye changamoto za kimwili.
Kwa sasa, tunatumia kibodi, kipanya (mouse), au skrini za kugusa ili kuwasiliana na vifaa vyetu vya kielektroniki. Hata hivyo, njia hizi zina changamoto zake; kwa mfano, ni vigumu kuzitumia ukiwa unatembea, unafanya kazi nyingine, au kwa watu wenye ulemavu wa viungo kama vile waliopoteza vidole, waliopooza, au wenye misuli dhaifu.
Ili kutatua hili, timu ya watafiti kutoka Meta Reality Labs imebuni kifaa hiki kinachoitwa 'Neuromotor Interface'. Kifaa hiki ni bangili isiyohitaji kuingia mwilini (non-invasive) inayovaliwa kwenye kifundo cha mkono. Kina vitambuzi (sensors) 16 vinavyoweza kunasa mawimbi hafifu ya umeme yanayotolewa na misuli ya mkononi kila unapofikiria kufanya tendo fulani, kama vile kusogeza kidole. Mawimbi haya ya kielektroniki ya misuli (yanayojulikana kitaalamu kama sEMG) hutafsiriwa papo hapo na kuwa amri za kidijitali.
Changamoto kubwa ya kihistoria katika teknolojia ya aina hii ilikuwa ni kwamba kila mtu ana mfumo wa misuli unaofanya kazi tofauti kidogo. Hii ilimaanisha vifaa vilivyopita vilihitaji marekebisho mengi kwa kila mtu binafsi. Watafiti wa Meta walitatua tatizo hili kwa kutumia Akili Bandia (AI). Walikusanya data ya mawimbi ya misuli kutoka kwa maelfu ya watu na kuitumia kufundisha mfumo wa AI. Matokeo yake ni kifaa kinachoweza kuelewa ishara za misuli ya mtu yeyote anayekivaa bila kuhitaji marekebisho ya awali.
Kwa upande wa utendaji, bangili hii ina uwezo wa kutambua takriban ishara 0.88 kwa sekunde na ina kasi ya uandishi wa wastani wa maneno 20.9 kwa dakika, kasi ambayo inakaribia ile ya uandishi wa kawaida kwenye simu (takriban maneno 36 kwa dakika). Kiwango cha makosa ni kidogo, takriban 7%, na mtumiaji mpya anaweza kuzoea kukitumia ndani ya dakika chache tu.
Umuhimu mkubwa wa teknolojia hii upo katika uwezo wake wa kubadilisha maisha ya watu. Inaweza kuwa teknolojia wezeshi muhimu kwa watu wenye ulemavu wa viungo, na kuwapa uwezo wa kutumia kompyuta na vifaa vingine kwa urahisi zaidi. Vilevile, ina uwezekano wa kutumika katika sekta ya afya, kama vile katika tiba ya urekebishaji wa neva kwa wagonjwa.
Ili kuharakisha maendeleo zaidi katika fani hii, Meta imeweka hadharani (open source) sehemu kubwa ya data ya utafiti wao, ikijumuisha rekodi 1,060 za sEMG kutoka kwa watu 300. Timu ya watafiti ilisema, "Mafanikio haya ni matunda ya takriban miaka kumi ya juhudi za mamia ya wanasayansi na wahandisi," wakionyesha matumaini kwamba teknolojia hii itaendelea kuboreshwa zaidi.