Katika kile kinachoonekana kama mapinduzi ya kweli ya biashara ya kidijitali, kampuni ya Amazon imethibitisha kuwa "Machinga wa Kidijitali" ana nguvu kuliko mbinu za kizamani za mauzo. Wakati vumbi la punguzo la bei la 'Black Friday' likiwa bado linatulia, takwimu mpya zinaonyesha kuwa roboti mpya ya Amazon inayojulikana kama 'Rufus' imekuwa nyota wa mchezo, ikiwaongoza wateja kufanya manunuzi kwa kasi ambayo haijawahi kushuhudiwa.
Ripoti za soko zinaonyesha kuwa matumizi ya Akili Mnemba (AI) katika ununuzi si anasa tena, bali ni hitaji la msingi linaloweza kuamua faida au hasara ya mfanyabiashara.
Rufus: Dalali Asiyelala wala Kuchoka
Kulingana na data kutoka kampuni ya utafiti wa soko ya Sensor Tower, iliyonukuliwa na mtandao wa TechCrunch tarehe 1 Desemba, roboti ya Rufus imefanya kazi ya kustaajabisha. Imebainika kuwa wateja waliotumia roboti hiyo kufanya manunuzi walikuwa na uwezekano mkubwa wa kununua bidhaa mara tano zaidi (5x) ukilinganisha na wale waliotafuta bidhaa wenyewe kienyeji.
Kwa lugha nyepesi ya kibiashara, hii inamaanisha kuwa Rufus anajua "kuunga biashara" kuliko njia za kawaida. Takwimu zinaonyesha:
- Watumiaji wa Rufus: Waliongeza kiwango cha ununuzi kwa asilimia 100 ukilinganisha na wastani wa siku 30 zilizopita.
- Wasiotumia Rufus: Waliongeza ununuzi kwa asilimia 20 tu.
Hili ni pengo kubwa sana. Ni kama kulinganisha duka lenye mhudumu mchangamfu anayejua kila kitu (Rufus) na duka ambalo mteja anaingia na kujihudumia mwenyewe gizani.
Siri ya Mafanikio ya Rufus
Rufus si "search engine" ya kawaida. Huyu ni msaidizi binafsi aliyelelewa kwa data za mamilioni ya bidhaa za Amazon. Alizinduliwa rasmi nchini Marekani mwishoni mwa mwaka huu baada ya kufanyiwa majaribio mwanzoni mwa 2024.
Uwezo wake unatokana na:
- Kusoma Mawazo: Anajibu maswali ya wateja kwa lugha ya kawaida (kama vile "Nitafutie simu nzuri kwa ajili ya kupiga picha usiku").
- Kumbukumbu: Anakumbuka ulilununua nini zamani na kupendekeza vitu vinavyoendana na ladha yako.
- Vipengele Vipya: Kwa ajili ya Black Friday, Amazon walimwongezea uwezo wa kununua bidhaa kiotomatiki pindi zinapofikia bei uliyolenga (Target Price) na kuchuja bidhaa kulingana na bajeti ya mteja.
Hii imesababisha watumiaji wengi kumtegemea yeye kufanya maamuzi magumu ya nini wanunue katikati ya mamilioni ya bidhaa zilizopunguzwa bei.
Hali ya Soko: Watu Wanabana Matumizi, AI Inasaidia Kuchagua
Wakati Rufus akitamba, hali ya jumla ya soko inaonyesha kuwa wateja wamekuwa "wabahili" kidogo au makini zaidi na pesa zao. Ripoti kutoka Adobe Analytics inaonyesha kuwa trafiki ya AI iliongezeka kwa asilimia 805 mwaka huu, ikimaanisha watu wanategemea teknolojia kuwatafutia bidhaa bora kwa bei nafuu.
Hata hivyo, kampuni ya Salesforce imebainisha kuwa ingawa mapato yameongezeka kwa wastani wa asilimia 7, idadi halisi ya bidhaa zilizoagizwa (order volume) imeshuka kwa asilimia 1. Hii inatafsiriwa kuwa watu wananunua vitu vya thamani zaidi lakini kwa idadi ndogo, na wanatumia AI kuhakikisha hawapigwi bei.
Amazon vs Walmart: Vita ya Titan
Katika vita ya kuwania wateja, Sensor Tower imeripoti kuwa Amazon na mshindani wake mkuu, Walmart, waliona ongezeko kubwa la watembeleaji wa tovuti zao (asilimia 90 na 100 mtawalia) ukilinganisha na mwezi uliopita. Hata hivyo, kasi hii ya ukuaji imepungua kidogo ukilinganisha na mwaka 2024, ishara kuwa soko linaanza kushiba au ushindani umekuwa mkali zaidi.
Funzo kwa Tanzania
Kwa wafanyabiashara wa Kitanzania na wapenda teknolojia, mafanikio ya Rufus yanatoa somo muhimu. Biashara ya mtandaoni (E-commerce) inaelekea kwenye ulimwengu wa "Personalization" (Kubinafsisha huduma). Mteja hataki tena kuonyeshwa orodha ndefu ya bidhaa asizozihitaji; anataka msaidizi (kama Rufus) amwambie, "Hii ndiyo suti inayokufaa kulingana na shughuli unayoenda."
Kadiri mifumo kama Jumia, Kikuu, na mingine inavyokua Afrika Mashariki, tutarajie kuona "Madalali wa AI" wakichukua nafasi kubwa katika kuamua nani anauza na nani anabaki na stoo iliyojaa bidhaa.