Kampuni ya Intel, moja ya wazalishaji wakubwa wa chipu za kompyuta duniani, imetangaza tena kuchelewesha ujenzi wa kiwanda chake cha Ohio, hatua inayodhihirisha changamoto kubwa za kifedha na ushindani inazokabiliana nazo katika sekta ya semiconductor.
Intel ilikuwa imepanga kuanza uzalishaji katika kiwanda chake cha kwanza huko Ohio mwaka huu, lakini kwa mara ya pili, tarehe ya uzinduzi imesogezwa mbele—sasa inatarajiwa kukamilika mwaka 2030 na kuanza kazi kati ya 2030 na 2031. Kiwanda cha pili kinatarajiwa kukamilika mwaka 2031 na kuanza uzalishaji mwaka 2032.
Kwa Nini Mradi wa Intel Umecheleweshwa?
Kulingana na taarifa rasmi kutoka Intel mnamo Machi 8, sababu kuu ya kucheleweshwa kwa mradi huu ni kupungua kwa mahitaji ya chipu za kompyuta, hali iliyosababisha kampuni kuchukua hatua za tahadhari katika uwekezaji wake.
Naga Chandrasekaran, makamu wa rais wa Intel, alisema:
"Tunaendelea kuwekeza katika vituo vyetu vya Marekani, lakini ni muhimu kulinganisha muda wa uzinduzi wa viwanda hivi na mahitaji halisi ya soko."
Intel pia imesisitiza kuwa inachukua mkakati wa kifedha wa tahadhari, kuhakikisha kuwa inakamilisha miradi yake kwa njia endelevu bila kuhatarisha uthabiti wake wa kifedha.
Intel Inakabiliwa na Changamoto Kubwa
Intel imekuwa ikipitia kipindi kigumu kifedha tangu kuingia tena kwenye biashara ya utengenezaji wa chipu (foundry) mwaka 2021, baada ya kupoteza sehemu kubwa ya soko kwa kampuni za ushindani kama TSMC ya Taiwan na Samsung ya Korea Kusini.
Hata kwa uwekezaji mkubwa wa dola bilioni 28 kwenye kiwanda cha Ohio, Intel imeshindwa kupata wateja wa kutosha, hali inayotishia mafanikio ya mpango wake wa kurejea kwenye sekta ya foundry.
Mwaka jana, kampuni ilifanya mabadiliko makubwa ya kiutendaji, ikiwa ni pamoja na:
- Kupunguza wafanyakazi kwa 15% ili kupunguza gharama.
- Kusitisha malipo ya gawio kwa wawekezaji.
- Kukata baadhi ya miradi yake ya upanuzi wa uzalishaji.
Pamoja na hayo, kampuni bado inatafuta mwelekeo mpya baada ya kujiuzulu kwa Mkurugenzi Mtendaji Pat Gelsinger, huku bodi ya Intel bado haijateua kiongozi mpya wa kudumu.
Hatma ya Msaada wa Serikali ya Marekani
Intel ilikuwa imepanga kutegemea pakubwa msaada wa kifedha kutoka kwa serikali ya Marekani kupitia Sheria ya Msaada kwa Sekta ya Semiconductor (CHIPS Act), iliyopitishwa wakati wa utawala wa Rais wa zamani Joe Biden.
Chini ya sheria hiyo, Intel ilihakikishiwa dola bilioni 7.9 kama msaada wa moja kwa moja kutoka serikali. Hata hivyo, baada ya Donald Trump kurejea madarakani, kuna hofu kuwa utawala wake utafuta au kupunguza msaada huu, hali inayoongeza wasiwasi kwa wawekezaji wa Intel.
Je, Intel Itaunganishwa na TSMC?
Katika hatua ya kushangaza, utawala wa Trump unadaiwa kuishinikiza kampuni ya Taiwan ya TSMC kuinunua kitengo cha Intel cha utengenezaji wa chipu (foundry division). Habari hizi zilipoibuka, hisa za Intel zilipanda kwa kasi, huku wachambuzi wakiona kuwa muungano huo huenda ukawa suluhisho kwa matatizo ya kifedha ya Intel.
Hata hivyo, uwezekano wa mpango huu kufanikiwa bado haujathibitishwa, huku baadhi ya wachambuzi wakihofia kuwa TSMC inaweza kuwa na maslahi zaidi katika kuendelea kushindana na Intel badala ya kuishirikiana nayo.
Hatua za Intel Katika Mwaka Ujao
Kwa sasa, Intel inapanga kupunguza matumizi yake ya uendeshaji hadi dola bilioni 17.5 ili kubaki na uthabiti wa kifedha.
Ikiwa itashindwa kupata wateja wa kutosha kwa sekta yake ya foundry, inaweza kulazimika kupunguza zaidi uwekezaji wake au hata kuuza sehemu ya biashara yake.
Matazamio kwa sekta ya semiconductor yanaonyesha kuwa mahitaji ya chipu yanaweza kuongezeka tena kati ya mwaka 2025 na 2026, lakini bado haijulikani kama Intel itakuwa katika nafasi ya kushindana na kampuni kama TSMC na Samsung ifikapo wakati huo.
Kwa sasa, kucheleweshwa kwa kiwanda cha Ohio ni pigo kwa juhudi za Marekani za kujenga sekta yake ya ndani ya semiconductor, na huenda likaathiri mustakabali wa Intel kama mchezaji mkuu wa soko hili.