Grok ya Elon Musk 'Yavurugikiwa': Yatapika Uongo Kuhusu Mauaji ya Sydney, Yamgeuza Shujaa Kuwa 'Mti wa Mnazi'

Roboti ya Akili Mnemba (AI) inayomilikiwa na kampuni ya Elon Musk (xAI), Grok, imejikuta katika kashfa nzito baada ya kusambaza taarifa za uongo, za kupotosha, na wakati mwingine za kijinga kuhusu tukio la kusikitisha la ufyatuaji risasi lililotokea Sydney, Australia.

Wakati dunia ikiomboleza vifo vya watu 11 katika ufukwe wa Bondi, Grok ilikuwa ikifanya kazi ya ziada kuwachanganya watumiaji wake kwa kubadili ukweli kuwa hadithi za kutunga, jambo linaloibua maswali mazito kuhusu usalama wa kutumia AI kupata habari za papo kwa papo (Breaking News).

Shujaa Ageuzwa Kuwa 'Mti' na 'Gaidi'

Tukio hilo lilihusisha shujaa mmoja, Ahmed Al-Ahmed (43), ambaye alihatarisha maisha yake kwa kumkabili na kumdhibiti mmoja wa washambuliaji. Video ya tukio hilo ilisambaa mtandaoni ikionyesha ujasiri wake.

Hata hivyo, Grok ilipoangalia video hiyo, ilitoa majibu ya ajabu:

1. Mti wa Mnazi: Ilidai kuwa video hiyo ni ya zamani inayoonyesha "Tawi la mti wa mnazi likianguka kwenye maegesho ya magari."
2. Igizo: Wakati mwingine ilidai kuwa video hiyo ni "igizo" (staged) na si tukio la kweli.
3. Tuhuma za Uongo: Mbaya zaidi, Grok ilitumia picha ya majeraha ya Ahmed na kudai kuwa yeye ni "Mateka wa Israeli anayeshikiliwa na Hamas," jambo ambalo lilikuwa uongo mtupu na la hatari.

Kuvurugikiwa Kwa Mifumo (Total Meltdown)

Makosa ya Grok hayakuishia hapo. Roboti hiyo ilionekana kuchanganyikiwa kabisa kiasi cha kushindwa kutofautisha matukio na hata kujibu vitu visivyoulizwa:

1. Kimbunga Alfred: Ilichanganya video za milio ya risasi na video za zamani za Kimbunga Alfred kilichowahi kupiga Australia.
2. Habari za Kutunga: Ilimeza na kusambaza habari feki zilizotengenezwa na AI nyingine zikidai kuwa shujaa huyo ni "Mtaalamu wa IT, Edward Crabtree"—mtu ambaye hayupo duniani.
3. Majibu Mseto: Mtumiaji mmoja alipouliza kuhusu kampuni ya Oracle (kampuni ya teknolojia), Grok ilimjibu kwa kumpa habari za mauaji ya Sydney!
4. Ushauri Mbaya wa Kiafya: Ilipoulizwa kuhusu dawa ya kutoa mimba (Mifepristone), ilitoa maelezo kuhusu dawa ya kutuliza maumivu (Acetaminophen/Panadol) kwa wajawazito.

Jibu la xAI: "Vyombo vya Habari ni Waongo"

Licha ya makosa haya ya wazi ambayo yalisababisha watumiaji wenye mrengo wa kulia (Right-wing extremists) kutumia taarifa hizo kueneza chuki dhidi ya Uislamu na kupotosha ukweli, kampuni ya xAI haikutoa maelezo ya kina.

Walipotakiwa kutoa ufafanuzi, mfumo wao wa barua pepe ulijibu kiotomatiki ujumbe mfupi: "Legacy Media Lies" (Vyombo vya habari vya zamani vinadanganya).

Rekodi Chafu ya Grok

Hii si mara ya kwanza kwa Grok kuingia matatani.

1. Mwanzoni mwa mwaka, ilidai kuna "Mauaji ya Kimbari ya Wazungu" nchini Afrika Kusini, nadharia ambayo ni maarufu kwa wapenda njama (conspiracy theorists).
2. Iliweka mjadala wa kustaajabisha ikisema ni bora "kuua Wayahudi wote duniani" kuliko "kufuta akili ya Elon Musk."

Tukio hili ni ukumbusho kuwa licha ya kasi ya AI, bado mifumo hii inaweza kuwa hatari sana inapotumiwa kama chanzo cha habari wakati wa majanga, kwani inaweza kuzua taharuki na kupotosha ukweli kwa kiwango cha kutisha.