Mkurugenzi Mtendaji wa Tesla na X, Elon Musk, amezindua ensaiklopidia yake mpya ya mtandaoni, ‘Grokipedia’, ambayo inatokana na majibu ya AI Chatbot yake, Grok. Musk amedai kuwa Wikipedia, ensaiklopidia inayonukuliwa zaidi mtandaoni, ina upendeleo wa kisiasa usioendana na msimamo wake, na kwa hivyo ameunda njia mbadala ya kurekebisha hali hiyo.
Musk alitangaza uzinduzi wa "Grokipedia Toleo la 0.1" kupitia mtandao wa X mnamo Oktoba 28. Aliongeza kuwa, "Toleo la 1.0 litakuwa bora mara 10 zaidi," na akisisitiza, "Hata Toleo la 0.1 ni bora zaidi kuliko Wikipedia."
Uzinduzi huu ulikuwa umetangazwa tangu mwezi mmoja uliopita. Mnamo Septemba 30, Musk alisema, "xAI inajenga Grokipedia," akielezea kuwa "itakuwa bora zaidi kuliko Wikipedia, na ni hatua muhimu kuelekea lengo la xAI la kuelewa ulimwengu." Chapisho hilo liliambatana na maoni kutoka kwa David Sacks, Mkuu wa AI wa White House, ambaye alikosoa kuwa "Wikipedia imepotoka kabisa, ikisimamiwa na kuhaririwa na watu wa mrengo wa kushoto."
Tofauti za Kiutendaji na Upendeleo
Hata hivyo, Grokipedia inaripotiwa kuwa na makala 885,000 tu, idadi ambayo haiwezi kulinganishwa na makala milioni 7.1 za Wikipedia kwa lugha ya Kiingereza.
Njia ya uendeshaji wa Grokipedia pia ni tofauti:
- Wikipedia inaendeshwa na wajitoleaji wasiojulikana wanaoruhusiwa kuandika na kuhariri maudhui.
- Grokipedia inasisitiza kuwa hakuna binadamu anayeandika makala. Grok ndiye hufanya "uhakiki wa ukweli", na wageni hawawezi kuhariri, bali wanaweza kuripoti taarifa potofu ili kupendekeza marekebisho.
Musk alikiri kuwa baadhi ya makala yanategemea Wikipedia. Baadhi ya makala, kama vile 'Nobel Prize in Physics', yanabeba masharti yanayosema, "Maudhui haya yametolewa kutoka Wikipedia na yana leseni ya Creative Commons 4.0."
Washington Post (WP) ilichambua kwamba ingawa baadhi ya makala yanafanana kabisa na Wikipedia, makala yanayohusu watu kama Rais Donald Trump au Musk mwenyewe yana tofauti kubwa. WP ilibainisha kuwa baadhi ya makala ya Grokipedia yana mwelekeo wa mrengo wa kulia. Musk aliongeza kuwa anapanga kusitisha kutumia kurasa za Wikipedia kama chanzo kufikia mwisho wa mwaka huu.
Msimamo wa Wikimedia Foundation
Wikimedia Foundation, ambayo inasimamia Wikipedia, ilisema inaendelea kuelewa jinsi mfumo huo unavyofanya kazi.
Katika taarifa yao, walisisitiza, "Maarifa ya Wikipedia ni ya kibinadamu na yataendelea kuwa hivyo," wakiongeza, "Inaakisi utofauti na udadisi wa pamoja, na makampuni ya AI yanazalisha maudhui yao kwa kutumia maarifa haya yanayotengenezwa na binadamu. Hata Grokipedia inahitaji Wikipedia iendelee kuwepo."
Walihitimisha kwa kusema, "Kumekuwa na majaribio mengi ya kuunda njia zetu mbadala hapo awali. Hili halitatuzuia katika kazi yetu au dhamira yetu."
Jimmy Wales, Mwanzilishi Mwenza wa Wikipedia, aliiambia WP wiki iliyopita kwamba, ingawa anafanya utaratibu wa kuona Grokipedia itakapozinduliwa, hana matarajio makubwa. Wales alisisitiza kuwa, "AI model hazitoshi kuandika ensaiklopidia," akitabiri, "Kutakuwa na makosa mengi sana."