Katika ulimwengu wa sayansi, maada (matter) - kila kitu kinachozunguka na kuwa na uzito - huweza kuainishwa katika hali kuu nne za msingi ambazo mara nyingi tunajifunza kuzihusu. Hizi ni pamoja na hali ya mango (solid), hali ya kimiminika (liquid), hali ya gesi (gas), na hali ya plasma. Kila moja ya hali hizi ina sifa zake za kipekee zinazoifanya ijitofautishe na nyingine.
Kwa mfano, maada iliyo katika hali ya mango huwa na umbo maalum na kiasi chake (volume) hakibadiliki kirahisi. Fikiria vitu kama mawe, meza, au hata barafu; vinadumisha umbo lao isipokuwa vikivunjwa au kuyeyushwa. Tofauti na hivyo, maada iliyo katika hali ya kimiminika, kama vile maji, maziwa, au mafuta ya kula, ina kiasi maalum lakini haina umbo lililojitegemea. Kimiminika chochote huchukua umbo la chombo kinachokiweka. Kama utamwaga maji kwenye glasi, yatachukua umbo la glasi hiyo.
Hali ya tatu ni gesi. Maada iliyo katika hali ya gesi, kama hewa tunayovuta au mvuke wa maji yanapochemka, haina umbo maalum wala kiasi maalum. Gesi huenea kwa uhuru kujaza nafasi yoyote inayopatikana. Ndiyo maana harufu ya chakula inapopikwa huenea haraka chumbani.
Hali ya nne, ambayo huenda isifahamike sana katika maisha ya kawaida, ni plasma. Hii hutokea pale gesi inapopashwa moto kwa nguvu sana kiasi cha kufanya atomu zake kugawanyika na kuwa chembe zenye chaji za umeme (ioni na elektroni). Plasma hupatikana kwenye maeneo yenye nishati kali sana, kama vile ndani ya Jua letu au wakati wa radi (umeme wa anga) yenye nguvu.
Sasa basi, tujiulize swali la msingi: Je, moto, kitu tunachokiona kila siku kwenye jiko au kwenye sherehe za jadi, uko katika hali ipi kati ya hizi nne za maada? Huenda ikashangaza wengi kujua kuwa moto hauingii kikamilifu kwenye kategoria yoyote ile ya mango, kimiminika, gesi, au hata plasma kwa maana kamili.
Huwezi kuushika moto kama kitu kigumu, hivyo si mango. Hauwezi kuuona ukikaa ndani ya chombo na kuchukua umbo lake huku ukidumisha kiasi chake, hivyo si kimiminika. Ingawa huenea kama gesi na hauna umbo maalum, moto hauna muundo maalum wa molekuli au sifa za kemikali zinazobadilika kama ilivyo kwa gesi kama oksijeni au naitrojeni. Na ingawa moto huwa na joto kali, miale mingi ya moto tunayoiona kila siku haina joto la kutosha kufikia hali halisi ya plasma inayopatikana kwenye Jua au radi.
Ukiondoa hayo yote, basi moto ni nini hasa? Jibu ni kwamba moto wenyewe si *maada* kama vile maji au mawe; badala yake, moto ni *mchakato*. Ni *itikadi ya kikemikali* (chemical reaction) inayotokea wakati dutu fulani inapoungua haraka kwa kuungana na oksijeni.
Unapowasha kuni au kipande cha karatasi, kinachotokea ni kwamba kemikali zilizomo ndani ya kuni au karatasi hiyo (kwa mfano, kaboni) huungana haraka na oksijeni iliyoko angani. Itikadi hii ya kuungana hutoa nishati kubwa kwa njia ya joto na mwanga. Joto hilo husababisha hewa inayozunguka kupata joto kali sana, na chembe ndogo sana za vumbi au masizi zinazotoka kwenye dutu inayoungua nazo hupata joto kali kiasi cha kuanza kung'aa na kutoa mwanga. Hiki ndicho tunachokiona kwa macho yetu kama miale ya moto.
Kwa hiyo, tunapoona moto, hatuoni dutu mpya yenye hali maalum ya maada; tunashuhudia mchakato wa kuungua kwa kemikali unaotoa joto na mwanga. Hii ndiyo sababu ya kisayansi kwanini moto hauainishwi kirahisi kama mango, kimiminika, gesi, au plasma, na inaufanya