Matumaini ya kurejea kwa utulivu katika eneo la Maziwa Makuu yameingia doa zito, ikiwa ni siku tano tu baada ya viongozi kupunga mikono ya amani. Rais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), Felix Tshisekedi, amewasha moto upya wa kidiplomasia kwa kuishutumu waziwazi serikali ya Rwanda kwa usaliti na kuvunja makubaliano ya amani ambayo yalisainiwa hivi karibuni chini ya upatanishi wa Rais wa Marekani, Donald Trump.
"Rwanda Imetudanganya"
Akihutubia Bunge hapo jana, Desemba 8, Rais Tshisekedi hakumung'unya maneno. Kwa sauti iliyojaa gadhabu na masikitiko, kiongozi huyo alisema kuwa jirani zao, Rwanda, wameonyesha dharau kwa kukiuka ahadi walizotoa kwenye meza ya mazungumzo.
Kiini cha mtafaruku huu mpya ni mashambulizi makali yaliyofanywa na waasi wa kundi la M23—ambalo Kinshasa imekuwa ikidai kwa muda mrefu kuwa linafadhiliwa na kupewa nguvu na Kigali. Mashambulizi hayo yalitokea Desemba 5, siku moja tu baada ya sherehe za kusaini mkataba, katika eneo la kimkakati la Kamanyola, lililopo mpakani mwa DRC, Rwanda na Burundi mkoani Kivu Kusini.
Wakimbizi Wakimbilia 'Kwa Adui'
Mapigano hayo mapya yamezua taharuki kubwa na kusababisha mgogoro wa kibinadamu wa ghafla. Ripoti zinaeleza kuwa zaidi ya raia 700, wengi wao wakiwa ni wanawake na watoto wasio na hatia, wamelazimika kukimbia makazi yao kuokoa maisha. Katika kile kinachoonekana kama kitendawili cha kustaajabisha, wakimbizi hao wamelazimika kuvuka mpaka na kukimbilia nchini Rwanda—nchi ambayo serikali yao inaituhumu kusababisha mateso hayo.
Mkataba wa Trump Hatarini
Hali hii imeleta fedheha kwa juhudi za kidiplomasia za Rais Donald Trump, ambaye alijinasibu kama 'mwokozi' wa mgogoro huo wakati wa hafla ya utiaji saini iliyofanyika Desemba 4. Mkataba huo ulilenga kuleta usitishaji wa kudumu wa mapigano, نزeleza u نزhaji wa silaha kwa makundi yasiyo ya kiserikali, na kuweka utaratibu wa kuwarejesha wakimbizi.
Hata hivyo, kitendo cha risasi kuanza kurindima masaa machache baada ya wino wa saini hizo kukauka, kinaashiria ugumu wa kutatua mgogoro huu uliodumu kwa miongo kadhaa. Wakati DRC ikiendelea kunyoosha kidole kwa Rwanda, serikali ya Rais Paul Kagame imekuwa ikikanusha vikali kuhusika na kundi la M23, ikisisitiza kuwa hilo ni tatizo la ndani la Kongo.
Wadadisi wa mambo ya usalama katika ukanda wa Afrika Mashariki na Kati wanaonya kuwa kurudi kwa mapigano haya kunaweza kurejesha uhasama wa zamani na kuvuruga kabisa mipango ya maendeleo ya kiuchumi iliyokuwa imeanza kuchipuka. Dunia sasa inasubiri kuona hatua atakazochukua Rais Trump na jumuiya ya kimataifa kuokoa jahazi hili la amani linaloelekea kuzama.