hina imepanga kuanza kutekeleza ushuru wa kulipiza kisasi wa asilimia 10 hadi 15 kwa bidhaa za Marekani kuanzia tarehe 10 Februari, kama majibu kwa hatua ya utawala wa Donald Trump kuanzisha ushuru wa ziada wa asilimia 10 kwenye bidhaa za Kichina. Mvutano huu unatarajiwa kuongezeka zaidi, huku Trump akipanga kutangaza mpango mpya wa "ushuru wa pande zote" dhidi ya nchi mbalimbali.
Kwa mujibu wa vyombo vya habari vya kimataifa, China haijaonyesha dalili zozote za kubadili uamuzi wake wa kuanzisha ushuru huo hadi siku ya mwisho kabla ya kutekelezwa rasmi. Hapo awali, China ilitangaza kuwa ingeweka ushuru wa asilimia 10 kwa mafuta ghafi ya Marekani, mashine za kilimo, na magari fulani, na asilimia 15 kwa makaa ya mawe na gesi asilia iliyosindikwa (LNG).
Ikiwa mpango huu utaendelea kama ulivyopangwa, vita vya kibiashara kati ya Marekani na China vitapanda ngazi, na kuathiri uchumi wa pande zote mbili.
Mazungumzo Yaliyokwama
Awali, wachambuzi walitarajia kuwa China ingekuwa tayari kujadiliana ili kuepuka mvutano mkali zaidi. Hata hivyo, juhudi za kidiplomasia kati ya pande zote mbili zilionekana kukwama. Ingawa Trump alisema mnamo tarehe 3 Februari kuwa angezungumza na Rais wa China, Xi Jinping, "ndani ya saa 24 zijazo," mazungumzo hayo hayajafanyika hadi sasa.
China ilisisitiza kupitia vyombo vyake vya habari kwamba "mlango wa mazungumzo uko wazi," lakini haikuchukua hatua yoyote ya wazi ili kuanzisha majadiliano mapya.
Msimamo Mkali wa Pande Zote
China inaonekana kuwa na msimamo thabiti, hasa baada ya kupunguza utegemezi wake wa kiuchumi kwa Marekani. Wachambuzi wanasema kuwa mabadiliko haya yanaiwezesha China kuepuka haraka maafikiano yanayoweza kuilazimisha.
Trump naye hakuonyesha haraka ya kurudisha mawasiliano. Alisema kwamba mazungumzo na Rais Xi "yatafanyika wakati mwafaka" na kuongeza kuwa hana haraka.
Baada ya kuweka ushuru kwa bidhaa za China, Trump aligeuza macho yake kwa nchi nyingine, akitangaza kuwa angeongeza ushuru kwa nchi zenye mizani ya biashara isiyo sawa na Marekani.
Mpango wa Ushuru wa Pande Zote
Katika mkutano wa pamoja na Waziri Mkuu wa Japan, Ishiba Shigeru, uliofanyika mnamo tarehe 7 Februari, Trump alisema: "Tutatoza ushuru wa pande zote (reciprocal tariffs), na tutatangaza rasmi mpango huo wiki ijayo." Hata hivyo, hakufafanua aina maalum ya ushuru huo, akieleza tu kwamba utalenga kulipiza ushuru wa juu unaotozwa bidhaa za Marekani na baadhi ya nchi.
Miongoni mwa nchi zilizotajwa kama walengwa wa ushuru mpya wa Marekani ni Umoja wa Ulaya (EU), ambao Trump ameukosoa kwa kuweka ushuru wa asilimia 10 kwa magari ya Marekani, ikilinganishwa na ushuru wa asilimia 2.5 tu unaotozwa magari ya Ulaya nchini Marekani.
Nchi Zinazoweza Kuathiriwa
Mbali na EU, mataifa kama India, Vietnam, na Brazili yameorodheshwa kama nchi zinazotoza ushuru usio wa haki dhidi ya Marekani, jambo lililotajwa katika vikao vya uthibitisho wa mawaziri wa serikali ya Trump ya awamu ya pili. Hata nchi zenye ziada ya kibiashara na Marekani zinaweza kuwa kwenye hatari ya kulengwa na ushuru wa pande zote.
Korea Kusini, licha ya kuwa na makubaliano ya biashara huria (FTA) na Marekani, inaweza pia kuwa kwenye hatari hiyo. Hii ni kwa sababu, kulingana na data ya nusu ya kwanza ya mwaka jana, Korea Kusini ilikuwa na ziada ya kibiashara dhidi ya Marekani, ikishika nafasi ya saba kwa ukubwa wa ziada hiyo. Wataalamu wanaonya kuwa Korea Kusini inaweza kujikuta ikikabiliwa na ushuru wa pande zote au hatua nyingine za kibiashara kutoka Marekani.