Rais wa Marekani, Donald Trump, ametoa onyo kali kuwa nchi zote zitakazoshindwa kukamilisha makubaliano ya biashara na Marekani kufikia Agosti Mosi, mwaka huu, zitakabiliwa na ushuru mkubwa wa hadi asilimia 50. Tangazo hili limetolewa huku akisisitiza umuhimu wa kufungua masoko kwa biashara za Marekani na kuahidi ushuru mdogo kwa nchi zitakazokubaliana.
Akizungumza katika mkutano wa kilele wa Akili Bandia (AI Summit) jijini Washington DC hivi karibuni, Rais Trump alibainisha kuwa Marekani inakaribia kukamilisha makubaliano ya kibiashara na China, akieleza kuwa mazungumzo yamefikia hatua za mwisho. Kauli hii inaashiria hatua kubwa katika mvutano wa kibiashara uliodumu kwa muda mrefu kati ya mataifa hayo mawili makubwa kiuchumi, ambao umekuwa na athari kubwa duniani kote, ikiwemo Tanzania inayotegemea bidhaa kutoka nchi hizo.
Aidha, Rais Trump alieleza kuwa Marekani iko katika mazungumzo mazito na Umoja wa Ulaya (EU) kuhusu kiwango cha ushuru cha pande zote cha asilimia 30. Alisisitiza kuwa endapo EU itafungua masoko yake kwa makampuni ya Marekani, watalipa ushuru mdogo. Hii inaonyesha mwelekeo mpya wa Marekani wa kutaka usawa katika biashara za kimataifa, ambapo nchi washirika nazo zinapaswa kutoa fursa sawa kwa bidhaa na huduma za Marekani.
"Ushuru ni muhimu sana, lakini ninaamini ufunguaji wa masoko ni muhimu zaidi," alisema Trump, akisisitiza dhamira yake ya kuhakikisha biashara za Marekani zinashindana kwa haki katika soko la kimataifa. Aliongeza kuwa kampuni za Marekani zitafanya vizuri endapo zitapewa fursa ya kushindana kwa usawa na haki.
Akigusia makubaliano ya biashara yaliyotangazwa na Japan hivi karibuni, Rais Trump alidai kuwa Marekani imepata bonasi ya mabilioni ya dola, takriban dola za Marekani bilioni 550 (sawa na takriban Shilingi trilioni 1.4 za Tanzania), kama malipo ya kufunguliwa kwa soko la Japan na kupunguza ushuru hadi asilimia 15. Alisema kuwa Japan imefungua milango yake kwa mara ya kwanza, na sasa kampuni za Marekani zinaweza kufanya biashara kwa uhuru na wazi nchini humo bila kulipa ushuru wowote. Alisisitiza kuwa Japan ni taifa tajiri na lenye mafanikio makubwa, hivyo Marekani inastahili kupata sehemu yake ya biashara hiyo.
Utawala wa Trump umesisitiza kuwa kuanzia Agosti Mosi, 2024, hautatoa msamaha zaidi wa ushuru wa pande zote kwa nchi yoyote. Rais Trump alifafanua kuwa nchi nyingi zimefungua masoko yao na makubaliano yamekuwa ya kushangaza. Hata hivyo, alieleza kuwa kwa baadhi ya nchi, ambazo hazijaingia makubaliano au hazina uhusiano mzuri na Marekani, ushuru rahisi wa kati ya asilimia 15 na 50 utatumika. Alionya kuwa nchi chache zitakazolipa ushuru wa asilimia 50 ni zile ambazo Marekani haina uhusiano mzuri nazo.
Tangu tangazo la ushuru wa pande zote mnamo Aprili 2, Marekani imefanikiwa kufikia makubaliano ya biashara na nchi kadhaa ikiwemo Uingereza, Vietnam, Indonesia, Ufilipino, na Japan. Hata hivyo, ni muhimu kutambua kuwa hata baada ya kufikia makubaliano, Marekani haijapunguza ushuru wake kwa nchi hizo hadi asilimia sifuri. Hii inaonyesha msimamo mkali wa utawala wa Trump katika kuhakikisha maslahi ya kiuchumi ya Marekani yanatangulizwa katika biashara za kimataifa, jambo linaloweza kuwa na athari kwa nchi kama Tanzania zinazojihusisha na biashara na mataifa haya.