Rais wa Marekani, Donald Trump, amechukua hatua ya ghafla na kumfuta kazi Mkuu wa Maktaba ya Bunge la nchi hiyo, Bi. Carla Hayden, uamuzi ambao umeibua mara moja mjadala mkali wa kisiasa na shutuma kutoka kwa wanasiasa wa upinzani na watetezi wa uhuru wa kitaaluma. Vyombo vya habari vikubwa nchini Marekani, vikiwemo gazeti la New York Times na Washington Post, vimeripoti kuwa Bi. Hayden alipokea taarifa ya kufukuzwa kwake 'mara moja' kutoka kwa Naibu Mkurugenzi wa Utumishi katika Ikulu ya White House, Bwana Trent Morse, mnamo tarehe 8 Mei, 2025, saa za nchini Marekani.
Bi. Hayden, ambaye alikuwa ameingia katika historia kwa kuteuliwa na aliyekuwa Rais wa nchi hiyo, Barack Obama, mwaka 2016 kwa muhula wa miaka kumi, alikuwa mwanamke wa kwanza na pia Mmarekani mwenye asili ya Afrika wa kwanza kushika wadhifa huo wenye heshima na ushawishi mkubwa. Muhula wake kamili ulikuwa unatarajiwa kumalizika mwezi Septemba mwaka ujao wa 2026. Ikumbukwe kuwa Maktaba ya Bunge la Marekani (Library of Congress) ndiyo maktaba kubwa zaidi duniani, ikihifadhi zaidi ya vitu milioni 178 vinavyojumuisha sio tu vitabu vya kawaida, bali pia nyaraka adimu na za kihistoria kama vile nakala ya Biblia ya Gutenberg na rasimu ya awali ya Tangazo la Uhuru la Marekani. Taasisi hii kubwa inaajiri maelfu ya wafanyakazi na ni kitovu cha maarifa na utafiti. Mwaka 2016, jarida la 'Fortune' lilimtaja Bi. Hayden miongoni mwa 'Viongozi 50 Wakuu Zaidi Duniani'.
Ikulu ya White House, kupitia kwa msemaji wake (anayefahamika kwa sasa kama Caroline Leavitt, kutokana na mabadiliko ya utawala), imeashiria kuwa uamuzi huu wa kumwondoa Bi. Hayden unahusiana moja kwa moja na sera mpya ya Rais Trump ya kile alichokiita 'kuondoa na kutokomeza DEI' katika taasisi za umma. DEI ni kifupi cha maneno ya Kiingereza "Diversity, Equity, and Inclusion," yakimaanisha Uanuwai, Usawa, na Ujumuishwaji. Msemaji huyo alisema katika mkutano na waandishi wa habari uliofanyika tarehe 9 Mei kuwa, "Kulikuwa na matukio ya kutia wasiwasi mkubwa kuhusu jinsi Bi. Hayden alivyokuwa akiendeleza ajenda za DEI ndani ya Maktaba ya Bunge, na pia hatua yake ya kuweka na kuruhusu vitabu ambavyo utawala unaviona kuwa visivyofaa kwa ajili ya watoto."
Hatua hii imepokewa kwa ukosoaji mkali. Kiongozi wa Maseneta wa chama cha Democratic katika Baraza la Seneti, Bwana Chuck Schumer, amelaani vikali uamuzi huo akisema, "Uamuzi wa Donald Trump kumfukuza Daktari Carla Hayden ni tukio la hivi karibuni kabisa katika mfululizo wa majaribio yake ya makusudi ya kuvunja misingi ya usalama ya demokrasia yetu na kuwaadhibu watumishi wa umma waadilifu ambao hawako tayari kusalimu amri kwa matakwa yake binafsi na ya kisiasa."
Wakati huohuo, na katika tukio linaloonekana kuendana na mabadiliko haya ya kisera, Shirika la Habari la Associated Press (AP) limeripoti kuwa Wizara ya Ulinzi ya Marekani (Pentagon) imetoa agizo kwa viongozi wote wa kijeshi na makamanda wa vituo vyote vya kijeshi kuchunguza upya na kuvitenga vitabu vinavyohusu masuala ya kupinga ubaguzi wa rangi, uanuwai, na masuala ya jinsia katika maktaba zote zilizo chini ya jeshi hilo. Amri hiyo inataka vitabu hivyo vipitiwe upya ili kuona kama vinaendana na mwelekeo mpya.
Hatua hii ya kumfuta kazi Mkuu wa Maktaba ya Bunge, pamoja na maagizo yanayofuata katika idara nyingine za serikali kama Wizara ya Ulinzi, vinaonekana na wachambuzi wengi wa masuala ya kisiasa kama sehemu ya ajenda pana ya utawala wa Rais Trump inayolenga kubadili kwa kiasi kikubwa mwelekeo wa kisera na kiutamaduni nchini Marekani. Hali hii inazua hofu na maswali mengi miongoni mwa wananchi na jumuiya ya kimataifa kuhusu mustakabali wa uhuru wa kitaaluma, upatikanaji wa habari na maarifa yenye mitazamo tofauti, pamoja na hatima ya sera za ujumuishwaji zilizokuwa zimeanza kupata nguvu katika miaka ya hivi karibuni.