Katika hatua inayotoa matumaini mapya ya kutatua migogoro ya muda mrefu katika eneo la Maziwa Makuu, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) na Rwanda zimekubaliana kuandaa rasimu ya mkataba wa amani unaojumuisha ahadi ya pande zote mbili kuacha kutoa msaada wa kijeshi kwa vikundi vyenye silaha. Makubaliano hayo yalifikiwa wakati wa mazungumzo yaliyofanyika hivi karibuni mjini Washington D.C., Marekani, na yanatarajiwa kukamilika kufikia tarehe 2 Mei.
Mawaziri wa Mambo ya Nje wa pande zote mbili, Bi. Thérèse Kayikwamba Wagner wa DRC na Bwana Olivier Nduhungirehe wa Rwanda, walitia saini tamko la pamoja kuashiria makubaliano haya, wakiwa chini ya usimamizi wa afisa wa Marekani aliyeshiriki katika upatanishi. Tamko hilo linasisitiza umuhimu wa kuheshimiana kwa uhuru wa nchi zote mbili na linajumuisha ahadi ya kusitisha uungaji mkono wowote wa kijeshi kwa makundi yasiyo ya kiserikali yenye silaha. Hata hivyo, ripoti zimebainisha kuwa kundi la waasi la M23, ambalo linafanya harakati zake mashariki mwa DRC na linadaiwa kuungwa mkono na Rwanda, halikutajwa moja kwa moja katika tamko hilo.
Makubaliano haya ya Washington yanakuja kama sehemu ya juhudi za kidiplomasia za kimataifa zinazolenga kumaliza vurugu na ukosefu wa utulivu unaoendelea katika eneo la mashariki mwa DRC. Yanajiri siku chache tu baada ya serikali ya DRC na baadhi ya makundi ya waasi, yakiwemo M23, kutoa tamko la pamoja lililoratibiwa na Qatar, wakieleza nia yao ya kufanya kazi kuelekea usitishaji mapigano. Aidha, Marekani imekuwa ikitoa wito wa mara kwa mara kwa Rwanda kusitisha uungaji mkono kwa M23 na kuondoa wanajeshi wake kutoka DRC.
Marekani imekuwa ikipiga hatua katika kushughulikia mgogoro huu, na kupitia afisa wake aliyeshiriki katika hafla ya utiaji saini Washington, imeeleza kuwa amani ya kudumu katika eneo hilo itafungua milango kwa uwekezaji mkubwa zaidi kutoka kwa serikali ya Marekani na sekta binafsi ya Magharibi. Hii itachochea fursa za kiuchumi na kuleta ustawi, tofauti na hali ya sasa ambapo nchi kama China zimekuwa zikiongoza katika uwekezaji kwenye sekta za madini na uzalishaji umeme wa maji nchini DRC.
Hali ya ukosefu wa utulivu mashariki mwa DRC inachangiwa na shughuli za zaidi ya makundi 100 yenye silaha, yakiwania udhibiti wa maeneo yenye utajiri mkubwa wa madini ya kimkakati kama shaba, koltani, kobalti, na lithiamu. M23, ambalo linafanya harakati zake eneo hilo na linaaminika na wengi kuungwa mkono na Rwanda (ingawa Rwanda inakanusha vikali madai hayo), liliongeza kasi ya mashambulizi yake mapema mwaka huu. Waasi hao walidhibiti mji mkuu wa Kivu Kaskazini, Goma, mwishoni mwa Januari, na kisha mji wa pili kwa ukubwa mashariki mwa DRC, Bukavu (mji mkuu wa Kivu Kusini), mwezi Februari.
Pamoja na hatua hii ya makubaliano ya Washington, vyombo vya habari kama AFP vimebainisha kuwa kiwango cha kutokuaminiana kati ya DRC na Rwanda bado ni kikubwa, ikionekana hata wakati wa utiaji saini ambapo mawaziri hao hawakushikana mikono. Hii inafanya mustakabali wa utekelezaji wa makubaliano haya na utatuzi wa kweli wa mgogoro kuwa jambo lisilo na uhakika.
Athari za kibinadamu za migogoro hii ni kubwa mno. Kwa mujibu wa taarifa kutoka serikali ya DRC na Umoja wa Mataifa, takriban watu 7,000 wamepoteza maisha kutokana na vurugu hizo, wakiwemo 3,000 katika eneo la Goma pekee. Zaidi ya hayo, karibu watu milioni 1 wamelazimika kuwa wakimbizi wa ndani, wakiishi katika mazingira magumu kutokana na mapigano hayo yanayoendelea. Matumaini ni kwamba rasimu hii ya makubaliano itafungua njia ya kupunguza machafuko na hatimaye kuleta amani ya kudumu kwa wakazi wa eneo hili linalosumbuliwa na vita.