Hali imezidi kuwa 'tete' kwa Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, baada ya jitihada zake za kutaka kukwepa mkono mrefu wa sheria kugonga mwamba. Mahakama ya Kimataifa ya Jinai (ICC), yenye maskani yake huko The Hague, Uholanzi, imetupilia mbali rasmi ombi la serikali ya Israel la kutaka isitishe uchunguzi na kufuta hati za kukamatwa zilizotolewa dhidi ya Netanyahu na aliyekuwa Waziri wake wa Ulinzi, Yoav Gallant.
Kwa mujibu wa taarifa zilizotolewa na ICC siku ya tarehe 16, Jopo la Rufaa la mahakama hiyo lilikataa katakata hoja za Israel, likisisitiza kuwa mchakato wa kisheria lazima uendelee. Uamuzi huu unatafsiriwa na wadadisi wa mambo ya kidiplomasia kama "kuziba masikio kwa pamba" dhidi ya shinikizo la kisiasa la Tel Aviv, na badala yake kusimamia misingi ya Mkataba wa Roma.
Awali, wanasheria wa Israel walikuwa wamejenga hoja wakidai kuwa ICC ilifanya makosa ya kiprotsesa. Walidai kuwa uchunguzi ulioanza kama hatua ya awali mwaka 2018 na kuwa rasmi mwaka 2021, ulipaswa kutazamwa upya kutokana na "mabadiliko ya hali" yaliyosababishwa na vita vya Gaza vilivyoibuka baada ya shambulio la Hamas la Oktoba 7, 2023. Hoja yao ilikuwa kwamba, vita hivyo vimebadilisha mazingira kiasi kwamba uchunguzi wa zamani hauna mashiko tena bila kuanza upya.
Hata hivyo, majaji wa ICC walionekana kutopendezwa na utetezi huo ambao waliuona kama "kutwanga maji kwenye kinu." Katika uamuzi wao, walisema hoja ya Israel haina mashiko kisheria. Majaji walibainisha kuwa kuna "mwendelezo wa aina ya uhalifu" na kwamba vitendo vinavyolalamikiwa vinaonekana kuwa sehemu ya sera endelevu ya dola, hivyo hakuna sababu ya kusitisha kesi hiyo.
Baada ya uamuzi huo kutoka, Ofisi ya Waziri Mkuu wa Israel ilijibu mapigo kwa ukali, ikitoa taarifa iliyojaa shutuma nzito. Walisema, "Israel si mwanachama wa ICC na haitambui mamlaka ya mahakama hiyo." Walikwenda mbali zaidi na kudai kuwa ICC inatumia madaraka isiyokuwa nayo kwa sababu za kisiasa ili kuigeuza Israel kuwa taifa la kihalifu, jambo ambalo walilita ni "uonevu wa mchana kweupe."
Itakumbukwa kuwa Mwendesha Mashtaka Mkuu wa ICC, Karim Khan, aliwasilisha maombi ya hati hizo za kukamatwa mwezi Mei mwaka jana, akiwatuhumu viongozi hao wa Israel (pamoja na viongozi wa Hamas) kwa uhalifu wa vita na uhalifu dhidi ya binadamu katika Ukanda wa Gaza. Hati hizo ziliidhinishwa na jopo la awali la mahakama hiyo.
Kisheria, chini ya Mkataba wa Roma (Rome Statute), nchi 124 wanachama wa ICC zina wajibu wa kumkamata Netanyahu au Gallant endapo watakanyaga katika ardhi yao. Hata hivyo, siasa za kimataifa zina nguvu kuliko sheria mara nyingi. Kwa mfano, mwezi Machi mwaka huu, Netanyahu alitembelea Hungary (mwanachama wa ICC) bila kukamatwa, jambo linaloibua maswali juu ya uwezo wa meno ya ICC kung'ata vigogo wa dunia.
Lakini si kila mahali ni salama kwa Netanyahu. Huko nchini Marekani, ambapo ni mshirika mkubwa wa Israel, kumeibuka sauti mpya na kali. Zohran Mamdani, ambaye ni mwanasiasa anayetarajia kuwania Umeya wa Jiji la New York, amenukuliwa akisema kuwa endapo atashinda, atatumia jeshi la polisi la jiji hilo (NYPD) kumkamata Netanyahu au hata Rais Vladimir Putin wa Urusi papo hapo watakapotua kwenye uwanja wa ndege wa JFK, akisisitiza kuwa hakuna aliye juu ya sheria.
Tukio hili linaendelea kuweka historia mpya katika uhusiano wa kimataifa, huku macho ya dunia yakiwa yameelekezwa The Hague kuona kama haki itatendeka au itabaki kuwa nadharia kwenye karatasi.