Dunia imepokea kwa mshtuko na huzuni taarifa za kuaga dunia kwa Kiongozi Mkuu wa Kanisa Katoliki Duniani, Papa Francis, akiwa na umri wa miaka 88, kama ilivyoripotiwa. Aliyefahamika kwa jina la kuzaliwa Jorge Mario Bergoglio, Papa Francis, aliyeongoza kama Papa wa 266, atakumbukwa daima kama mtetezi wa wanyonge na maskini, akihimiza mabadiliko makubwa ndani ya Kanisa na katika jamii nzima ya kimataifa, akifuata nyayo za mtakatifu aliyechagua jina lake, Francis wa Assisi.
Safari yake ilianzia Argentina mwaka 1936, katika familia ya wahamiaji kutoka Italia. Hali hii ya kuwa mwana wa wahamiaji ilimpa uelewa wa kina kuhusu changamoto na mateso wanayopitia wahamiaji duniani kote, jambo lililomfanya mara kwa mara apaze sauti yake kutetea haki zao, hata akikosoa sera za nchi kubwa kama Marekani chini ya uongozi uliopita kuhusu wahamiaji. Katika kitabu chake cha maisha alichochapisha, alikiri kuwa na mapungufu na kufanya makosa mengi wakati wa ujana wake, akijiona kama "mtu wa matatizo" lakini akishukuru kwa zawadi ya "aibu inayojua fedheha" kutoka kwa Mungu.
Ingawa alisomea kemia chuoni, wito wake wa kipadre ulimvuta na akapewa daraja hilo mwaka 1969. Alijulikana kwa kufanya utume katika maeneo ya maskini, akishirikiana nao kwa karibu na kufurahia maisha ya kawaida, ikiwemo kupenda mchezo wa soka. Aliendelea na maisha haya ya unyenyekevu hata alipopata wadhifa wa Askofu Mkuu wa Buenos Aires, akiishi katika fleti ya kawaida na kutumia usafiri wa umma badala ya majumba ya kifahari ya maaskofu. Msimamo wake katika teolojia ya ukombozi, inayotetea maskini na mageuzi ya kijamii, ilimtofautisha na viongozi wengi wa Kanisa.
Kuchaguliwa kwake kuwa Papa mwaka 2013 kulileta mshangao na matumaini mapya. Hii ilitokana na kujiuzulu kwa mtangulizi wake, Papa Benedict XVI, kwa sababu za kiafya – hatua isiyo ya kawaida kwa Mapapa. Akiwa na umri wa miaka 77 na akifikiria kustaafu, Bergoglio alichaguliwa baada ya kura sita kwenye mkutano wa makardinali (Conclave). Alikuwa Papa wa kwanza kutoka Shirika la Yesu (Wayesuiti), Papa wa kwanza kutoka Bara la Amerika na Ulimwengu wa Kusini, na wa kwanza asiye Mzungu katika historia ya kisasa ya Kanisa. Uamuzi wake wa kuchagua jina la 'Francis' na kuishi nje ya makazi rasmi ya Papa katika Jumba la Kitume la Vatican ulikuwa ishara tosha ya mwelekeo wake wa unyenyekevu na kujali maskini.
Umaarufu wake ulivunja rekodi. Alionekana kama kiongozi anayeweza kuzungumza na ulimwengu wa kisasa. Machapisho makubwa kama 'Time' na 'Fortune' yalimtambua kama mtu mwenye ushawishi mkubwa duniani. Aliheshimika kwa kutokaa kimya kuhusu masuala mazito ya kisiasa na kijamii. Alikemea vikali mfumo wa ubepari usiodhibitiwa, akisisitiza kuwa "mtu, na siyo pesa, ndiye anayepaswa kuwa kiini cha mfumo wa kijamii." Alilaani pengo linaloongezeka la kipato duniani na kuitaka jumuiya ya kimataifa kubuni mfumo mpya wa fedha wenye usawa zaidi. Alionya kuhusu "utandawazi wa kutojali" na akakemea ibada ya mali kama "kinyesi cha shetani."
Papa Francis hakuogopa kukabiliana na wanasiasa wenye nguvu. Alikosoa waziwazi ujenzi wa kuta za mipaka kwa ajili ya kuzuia wahamiaji, akisema "wanaojenga kuta wataishia kuwa wafungwa wa kuta hizo." Mwaka 2015, kupitia waraka wake wa kitume 'Laudato Si’ (Usifiwe), alitoa wito wa haraka wa kulinda mazingira, akisema "nyumba yetu ya pamoja (Dunia) inalalamika," na akahusisha uharibifu wa mazingira na umaskini.
Ndani ya Kanisa, alianzisha mageuzi muhimu. Alihimiza Kanisa kuwa wazi zaidi kwa watu wote, wakiwemo wale wa jamii ya LGBTQ+, akiruhusu hata baraka kwa wanandoa wa jinsia moja mwaka 2023. Aliteua wanawake katika nyadhifa za juu zaidi Vatican ambazo hazikuwahi kushikiliwa na wanawake, kama vile Naibu Waziri wa Mambo ya Nje na Katibu wa Idara inayosimamia watawa wote. Alibadilisha muundo wa Idara ya Mafundisho ya Imani ili iendane na mabadiliko ya sayansi na jamii, na akaunda kitengo maalum cha kushughulikia kwa ukali zaidi makosa ya udhalilishaji wa kingono yanayofanywa na makasisi. Pia, kwa mara ya kwanza katika historia, aliwapa wanawake na walei haki ya kupiga kura katika mikutano mikuu ya Maaskofu (Sinodi). Alichukua hatua za kuongeza uwazi wa kifedha Vatican, ikiwemo kuondoa usimamizi wa fedha kutoka kwa Idara Kuu ya Utawala (Secretariat of State) kufuatia kashfa ya uwekezaji wa mali isiyohamishika jijini London iliyohusisha zaidi ya Shilingi Bilioni 270 za Kitanzania. Mwaka 2022, aliomba radhi kwa niaba ya Kanisa kwa makosa yaliyofanywa dhidi ya tamaduni za watu wa asili nchini Canada.
Licha ya mafanikio yake, Papa Francis hakuepuka ukosoaji. Alikabiliwa na tuhuma za kuwa kimya wakati wa udikteta wa kijeshi nchini Argentina alipokuwa kiongozi wa Wayesuiti huko, madai ambayo aliyakanusha. Pia, alikosolewa kuhusu jinsi alivyoshughulikia baadhi ya kesi za unyanyasaji wa kingono ndani ya Kanisa, huku wengine wakidai alificha ukweli na wakimtaka ajiuzulu. Uamuzi wake wa kutoruhusu wanawake kupewa daraja la upadre ulibaki kuwa chanzo cha kutokubaliana na baadhi ya makundi. Kauli zake kuhusu vita vya Ukraine, alipopendekeza "uwe jasiri wa kupeperusha bendera nyeupe na kujadiliana," zilizua mjadala mkali na ukosoaji kutoka Ukraine na washirika wake, ingawa alieleza kuwa hakumaanisha wajisalimishe.
Maneno yake mengi yataendelea kuishi, yakihimiza matumaini, huduma kwa wengine, haki, na wajibu wa raia kushiriki katika siasa kwa ajili ya manufaa ya wote. Urithi wake mkuu unabaki kuwa wito wake usiokoma wa Kanisa na ulimwengu kuwa karibu zaidi na maskini na wale wanaosahaulika.