Kamati ya Nobel ya Norway imemtangaza kiongozi shupavu wa upinzani nchini Venezuela, María Corina Machado, kuwa mshindi wa Tuzo ya Amani ya Nobel kwa mwaka 2025. Heshima hii kubwa inamkuta mwanasiasa huyu akiwa mafichoni ndani ya nchi yake, akisakwa na serikali ya kimabavu ya Rais Nicolas Maduro. Machado, anayejulikana kwa majina ya utani kama 'Mwanamke wa Chuma' na 'Mkombozi' (La Libertadora), amekuwa alama ya upinzani usiochoka dhidi ya udikteta.
Katika taarifa yake rasmi iliyotolewa leo, Kamati ya Nobel ilisema tuzo hiyo inatolewa kwa Machado kutokana na "juhudi zake zisizo na kikomo za kukuza haki za kidemokrasia kwa watu wa Venezuela na kuleta mabadiliko ya amani na haki kutoka kwenye udikteta kwenda kwenye demokrasia." Huu ni utambuzi wa hali ya juu wa kimataifa kwa mapambano yake ya miaka mingi yaliyojaa hatari na kujitolea.
Akizungumza kupitia wawakilishi wake, Machado alionesha unyenyekevu mkubwa, akisema tuzo hiyo si yake binafsi bali ni ya watu wote wa Venezuela. "Lazima tutafikia lengo letu," alisema. "Tuzo hii ya amani ni utambuzi mkuu kwa watu wetu, ambao wanastahili heshima hii. Mimi ni chombo tu cha kuwakilisha sauti zao."
Safari ya Machado, mwenye umri wa miaka 58 na mtaalamu wa uhandisi na fedha, katika siasa ilianza kwa namna isiyo ya kawaida. Mwaka 1992, alianzisha taasisi ya 'Atenea Foundation' kusaidia watoto wanaoishi mitaani katika mji mkuu, Caracas. Mwaka 2002, aliingia rasmi kwenye ulingo wa siasa kwa kuanzisha shirika la 'Súmate' lililokuwa likipigania uchaguzi huru na wa haki, akisema "alichagua kura badala ya risasi." Umaarufu wake ulimwezesha kuchaguliwa kuwa mbunge mwaka 2010 kwa kura nyingi za kihistoria.
Hata hivyo, nyota yake ilianza kupingwa vikali baada ya Nicolas Maduro kuingia madarakani. Machado alikuwa mstari wa mbele kuongoza maandamano makubwa ya kupinga serikali, akidai heshima kwa haki za binadamu na uhuru wa mahakama. Msimamo wake thabiti ulimfanya kuwa adui namba moja wa serikali, na mwaka 2014 alivuliwa ubunge kinyume cha sheria.
Matumaini ya Venezuela yalielekezwa kwake mwaka 2023 alipotangaza kuwania urais, akipata uungwaji mkono mkubwa na kushinda kura za mchujo za upinzani. Lakini, katika kile kilichoonekana kama njama ya kumzuia, Mahakama ya Juu, inayodhibitiwa na washirika wa Maduro, ilimfungia kugombea nafasi yoyote ya umma kwa miaka 15. Hata hivyo, hakukata tamaa. Alimuunga mkono mgombea mbadala, Edmundo González Urrutia. Licha ya matokeo ya awali kuonyesha ushindi mkubwa kwa upinzani, serikali ilimtangaza Maduro mshindi, na kuzua ghadhabu za kimataifa kuhusu wizi wa kura. González alilazimika kukimbilia uhamishoni nchini Uhispania baada ya kutishiwa kukamatwa kwa uhaini.
Licha ya hatari inayomkabili, Machado alikataa kuihama Venezuela. Anaendeleza mapambano akiwa mafichoni, akitegemea mbinu za kushtukiza. Mara kwa mara, huibuka bila taarifa kwenye kona za mitaa akiwa juu ya lori, anatoa hotuba za moto kuhamasisha umma, na kisha kutoweka kwa kasi akiwa amebebwa na pikipiki. Mtindo huu umemfanya alinganishwe na shujaa wa ukombozi wa Amerika ya Kusini, Simón Bolívar, na kumpatia jina la heshima la 'Mkombozi'.