Hali ya sintofahamu ya kisiasa inaendelea kutikisa nchini Marekani, huku huduma muhimu za serikali kuu (Federal Government Shutdown) zikiingia wiki yake ya nne zikiwa zimesimama. Mkwamo huu, ambao sasa umefikisha siku 22 na kuwa wa pili kwa urefu katika historia ya taifa hilo, umesababisha mamilioni ya wafanyakazi wa serikali kukosa mishahara na shughuli muhimu kusimama.
Gazeti la kisiasa la 'The Hill' la nchini humo linaripoti kuwa chama tawala, cha Republican, kimeanza kujadili mikakati mipya ya dharura ili kupitisha bajeti ya muda (Continuing Resolution - CR) na kumaliza mzozo huu bungeni.
Chanzo kikuu cha mkwamo huu ni mzozo mkali kati ya vyama hivyo viwili vikubwa. Chama cha Republican, ambacho kinadhibiti Baraza la Wawakilishi, kimeshindwa mara kumi na moja (11) mfululizo kupitisha muswada wa muda wa kufadhili serikali hadi Novemba 21. Hii ni kwa sababu katika Baraza la Seneti, wanahitaji kura 60 ili muswada upite, lakini Chama cha Democratic kimegoma katakata kuunga mkono.
Wademocrat wameweka sharti kwamba muswada wowote wa bajeti ni lazima ujumuishe nyongeza ya muda kwa ruzuku za Sheria ya Huduma za Afya (ACA), maarufu kama 'Obamacare'. Ruzuku hizi, zinazosaidia mamilioni ya Wamarekani kumudu bima ya afya, zinatarajiwa kumalizika muda wake mwishoni mwa mwaka huu.
Kutokana na kugonga mwamba mara kwa mara, uongozi wa Republican sasa unapembua mapendekezo mapya. Pendekezo moja linalojadiliwa ni kuachana na bajeti za muda mfupi na badala yake kujaribu kupitisha bajeti kamili ya mwaka wa fedha 2026, ambayo itafadhili serikali hadi Septemba 30, 2026. Hili ndilo chaguo linalopendelewa na wabunge wenye msimamo mkali wa chama hicho, wanaounda kundi la 'Freedom Caucus', ambao wanapinga vikali ongezeko la matumizi ya serikali.
Mapendekezo mengine ni pamoja na kupitisha bajeti ya muda itakayovuka mwaka mpya na kudumu hadi mwishoni mwa Januari 2026, au bajeti nyingine ya muda mfupi hadi katikati ya Desemba. Ili mpango wowote mpya uwasilishwe, Spika wa Bunge, Mike Johnson (Republican), atalazimika kuitisha kikao kingine cha dharura.
Huku muda ukizidi kuyoyoma, Kiongozi wa 'Whip' (Mratibu) wa Republican katika Seneti, John Thune, ameonya kwamba "kila siku inayopita, muda wa kuifadhili serikali unapungua."
Kutokana na hali hiyo ya kukwama, baadhi ya wabunge wenye msimamo mkali, kama Chip Roy na Marjorie Taylor Greene, wameanza kushinikiza kutumika kwa kile kinachoitwa 'chaguo la nyuklia' (nuclear option). Hii ni mbinu hatari ya kisiasa ambapo chama chenye wingi wa viti Seneti kinaweza kubadilisha sheria za bunge kwa muda ili kuruhusu muswada wa bajeti kupita kwa kura nyingi rahisi (zaidi ya 51) badala ya kigezo cha sasa cha kura 60. Hata hivyo, viongozi wakuu wa Republican wanasemekana kusita kutumia mbinu hiyo kali inayoweza kuwa na madhara ya kisiasa baadaye.
Bw. Thune alifichua kuwa alijaribu kumpa ofa Kiongozi wa Wademocrat Seneti, Chuck Schumer, akipendekeza wapitishe kwanza bajeti ya kufungua serikali, na kisha wapige kura kuhusu ruzuku za ACA kama suala tofauti. Hata hivyo, Schumer alikataa katakata pendekezo hilo.
Mfungo huu wa siku 22 sasa unashikilia nafasi ya pili kwa urefu. Rekodi ya 'shutdown' ndefu zaidi katika historia ya Marekani ilikuwa ya siku 35, iliyotokea wakati wa utawala wa Rais Donald Trump kati ya Desemba 2018 na Januari 2019.