Katika hatua inayoashiria mabadiliko ya ghafla katika vita vya teknolojia kati ya Marekani na China, kampuni kubwa ya Marekani ya vichakataji (chips), Nvidia, inaripotiwa kuanza tena uzalishaji wa 'chips' maalum za Akili Bandia (AI) kwa ajili ya soko la China. Nvidia imeiagiza kampuni ya TSMC ya Taiwan kuzalisha 'chips' hizi aina ya H20 takriban 300,000, licha ya marufuku iliyowekwa na serikali ya Marekani mwezi Aprili.
'Chip' ya H20 ilibuniwa na Nvidia mahususi kwa ajili ya soko la China ili kukwepa vikwazo vya awali vya Marekani. Ingawa haina nguvu kubwa kama 'chips' za hali ya juu aina ya H100 au zile mpya za Blackwell, bado ni muhimu na yenye ufanisi mkubwa kwa ajili ya kuendesha mifumo ya AI iliyokwishafundishwa. Makampuni makubwa ya teknolojia nchini China kama Tencent, ByteDance (wamiliki wa TikTok), na Alibaba yanategemea sana 'chips' hizi.
Mwezi Aprili, utawala wa Rais Trump ulipiga marufuku hata uuzaji wa 'chip' hii ya H20 kwa sababu za kiusalama wa taifa, na kusababisha uzalishaji wake kusitishwa. Awali, Nvidia ilipanga kuuza tu akiba ya 'chips' 600,000 hadi 700,000 ilizokuwa nazo. Hata hivyo, kutokana na mahitaji makubwa yaliyorejea kwa kasi nchini China, kampuni hiyo imebadili msimamo.
Mchezo wa Kidiplomasia na Kibiashara
Hatua hii ya Nvidia haitokani na biashara pekee, bali inaonekana kuwa sehemu ya mchezo mpana wa kidiplomasia kati ya Marekani na China. Mwezi Mei, China ilizuia usafirishaji wa sumaku muhimu za "rare earth" kwenda Marekani, ambazo ni muhimu kwa teknolojia nyingi. Wachambuzi wanaamini kuwa kulegezwa kwa kamba kwa 'chips' za H20 kunaweza kuwa sehemu ya majibu ya Marekani katika majadiliano haya ya kibiashara.
Upinzani Mkali Nchini Marekani
Hata hivyo, uamuzi huu umepingwa vikali nchini Marekani. Takriban wataalamu 20, wakiwemo maafisa waandamizi wa zamani wa usalama wa taifa, wameitahadharisha serikali kwamba kurejesha mauzo ya H20 "kutahujumu vibaya sana ubora wa teknolojia ya AI ya Marekani na mkakati wake wa kiusalama." Wanaonya kuwa 'chips' hizi zinaweza kutumiwa na jeshi la China katika mifumo ya kijasusi, vifaa vya ufuatiliaji, na hata katika kutengeneza silaha zinazojiendesha.
Dilema ya Nvidia: Biashara dhidi ya Siasa
Kwa upande wake, Nvidia ipo katika hali ngumu. Kampuni hiyo inahofia kwamba ikiwa itaondoka kabisa kwenye soko la China, wateja wake watalazimika kugeukia 'chips' zinazotengenezwa na washindani wa ndani kama Huawei. Hii inaweza kusababisha Nvidia kupoteza soko kubwa la China milele, pamoja na mfumo wake maarufu wa programu wa CUDA.
Kwa sasa, Nvidia inawaomba wateja wake wa China kuwasilisha maombi mapya ya ununuzi huku ikiandaa makaratasi ya kuomba leseni za kuuza nje. Hata hivyo, Idara ya Biashara ya Marekani bado haijaidhinisha rasmi leseni hizo, ingawa Nvidia inadai ilipata "hakikisho lisilo rasmi" katikati ya mwezi Julai kwamba ruhusa itatolewa.
Suala hili linaonyesha jinsi suala la 'chips' za AI lilivyo tata, likihusisha maslahi makubwa ya kifedha—Nvidia ilionya kuwa inaweza kupoteza Dola bilioni 5.5 kwa 'chips' ilizokwama nazo na Dola bilioni 15 za mauzo—pamoja na mapambano ya kimataifa ya nani atatawala teknolojia ya siku zijazo.