ㅊUtawala wa Rais Donald Trump nchini Marekani umetekeleza kitendo kilichozua hofu kubwa kuhusu haki za binadamu, baada ya kuripotiwa kuwarejesha kwa nguvu nchini Iran takriban wahamiaji 100 raia wa nchi hiyo waliokuwa wakiishi Marekani bila vibali halali. Hatua hii imekuja licha ya uhusiano mbaya wa kidiplomasia kati ya nchi hizo mbili na rekodi mbovu ya haki za binadamu ya serikali ya Iran.
Kwa mujibu wa gazeti la New York Times, ndege maalum ya kukodi iliondoka jimboni Louisiana usiku wa Jumatatu, Septemba 29, na inatarajiwa kuwasili nchini Iran Jumanne, baada ya kusimama kwa muda nchini Qatar. Tukio hili la kipekee limefanyika kupitia makubaliano ya siri kati ya serikali hizi mbili ambazo hazina uhusiano rasmi wa kidiplomasia tangu Mapinduzi ya Kiislamu ya mwaka 1979.
Hatua hii ni sehemu ya sera kali ya Rais Trump ya kuwafurusha wahamiaji wasio na hati, akiwa na lengo la kuondoa watu milioni moja ndani ya mwaka mmoja. Katika kutekeleza hili, utawala wake umekuwa ukitumia mbinu za vitisho, ikiwemo tishio la kijeshi, kwa nchi zinazokataa kupokea raia wao wanaorejeshwa.
Hoja kubwa inayoibuliwa na mashirika ya haki za binadamu ni usalama wa watu hawa pindi watakapowasili Iran. Serikali ya Iran inajulikana kwa kuwatesa na kuwakandamiza vikali watu wenye mitazamo tofauti ya kisiasa, wanaharakati, waandishi wa habari, na hasa wale wanaobadili dini kutoka Uislamu wa Shia. Hapo awali, Marekani iliwahi kuwapeleka wahamiaji wa Kiirani waliobadili dini na kuwa Wakristo katika nchi za Amerika ya Kati kama Costa Rica na Panama, ili kuwaepusha na mateso waliyoweza kuyapata endapo wangerudishwa Iran.
Ingawa utambulisho kamili wa watu 100 waliorejeshwa haujafahamika, wengi wa Wairani wanaokimbilia Marekani kupitia mpaka wa Mexico hufanya hivyo kutokana na mateso ya kisiasa au kidini. Hivyo, kuna uwezekano mkubwa kuwa watu hawa, badala ya kupokelewa na kulindwa, watakabiliwa na unyanyasaji na mateso kutoka kwa mamlaka za Iran, kitendo kinachokiuka kanuni za kimataifa za kuwalinda wakimbizi na watafuta hifadhi.