Upepo wa mabadiliko ya kidijitali umeanza kuvuma kwa kasi ya ajabu, na safari hii umegonga hodi kwenye lango la mojawapo ya kampuni kubwa zaidi za teknolojia duniani, HP Inc.
Kampuni hiyo, ambayo bidhaa zake za kompyuta na 'printers' ni uti wa mgongo wa ofisi nyingi za serikali, mashirika, na wafanyabiashara wadogo kuanzia Posta mpya hadi Kariakoo hapa Tanzania, imetangaza uamuzi mzito unaoashiria mwanzo wa enzi mpya. Katika kile kinachoonekana kama 'mapinduzi ya kimkakati', HP imeweka wazi mpango wake wa kupunguza takriban asilimia 10 ya nguvukazi yake duniani ili kuelekeza rasilimali hizo kwenye teknolojia ya Akili Mnemba (Artificial Intelligence - AI).
Mkasi wa Ajira na Hesabu za Mabilioni
Kulingana na ripoti zilizothibitishwa na vyombo vya habari vya kimataifa, HP inatarajia kuwafuta kazi wafanyakazi kati ya 4,000 na 6,000 kutoka katika jumla ya wafanyakazi wake 58,000. Hii si idadi ndogo; ni sawa na kusema kijiji kizima cha wataalamu kinapoteza mwelekeo wa kiuchumi.
Lengo kuu la "kujifunga mkanda" huku ni kuokoa kiasi cha Dola za Kimarekani bilioni 1 (takriban Shilingi za Kitanzania Trilioni 2.6) kila mwaka ifikapo mwaka wa fedha wa 2028. Hata hivyo, mchakato huu wa marekebisho hautakuwa wa bure; HP inatarajia kutumia takriban Dola milioni 650 (sawa na Shilingi za Kitanzania Trilioni 1.7) kulipa fidia na gharama nyingine za kuwaondoa wafanyakazi hawa.
Kwa Nini Sasa? Kiu ya Akili Mnemba (AI)
Mkurugenzi Mtendaji wa HP, Bw. Enrique Lores, amekaririwa akisema kuwa uamuzi huu mgumu ni wa lazima ili kampuni hiyo isipitwe na wakati. Katika ulimwengu wa sasa wa teknolojia, msemo wa "asiyekuwepo na lake halipo" unatimia kwa vitendo.
"Tunaamini kuwa hii ni fursa ya kipekee ambayo hatupaswi kuipoteza ili kuleta mabadiliko ya kudumu na kuimarisha ushindani wetu kwa miaka 10 au 20 ijayo," alisema Lores.
Mpango wa HP ni kuingiza teknolojia ya AI ndani ya mifumo yake ya utendaji na, muhimu zaidi, kwenye bidhaa zake. Hii inamaanisha kuwa siku za usoni, kompyuta za HP zitakazouzwa madukani zitakuwa na uwezo mkubwa zaidi wa kiintelijensia, zikiwasaidia watumiaji kufanya kazi kwa ufanisi zaidi bila kutegemea maagizo ya mara kwa mara ya kibinadamu.
Changamoto ya Bei na Soko la 'Chips'
Sababu nyingine iliyosukuma uamuzi huu ni gharama za uendeshaji kupanda. Mahitaji makubwa ya Akili Mnemba duniani yamefanya kampuni zinazomiliki 'Data Centers' kugombea 'memory chips' (vifaa vya kutunza kumbukumbu). Hii imesababisha bei ya vifaa hivyo kupaa sokoni.
Kwa mtumiaji wa kawaida wa Kitanzania, hii inaweza kuwa na maana mbili: Kwanza, tunaweza kushuhudia kupanda kwa bei za kompyuta mpya za HP sokoni hivi karibuni. Lores amedokeza kuwa kampuni itajaribu kudhibiti hili kwa kushirikiana na wasambazaji wa bei nafuu na kupunguza ukubwa wa 'memory' kwenye baadhi ya vifaa, lakini ukweli unabaki kuwa teknolojia mpya inakuja na gharama zake.
Funzo kwa Soko la Ajira
Hatua hii ya HP inatoa funzo kubwa kwa soko la ajira duniani na hata hapa nyumbani. Inaonyesha wazi kuwa kadiri teknolojia ya AI inavyozidi kukomaa, ndivyo hitaji la nguvukazi ya binadamu katika maeneo fulani linavyopungua au kubadilika. Ni kengele ya tahadhari kwa vijana na wataalamu kujiongeza na kujifunza ujuzi mpya unaoendana na mapinduzi haya ya nne ya viwanda.
Wakati HP ikijiandaa kwa ajili ya kesho yenye AI, maelfu ya wafanyakazi wake wanajiandaa kwa kesho isiyo na uhakika, ikithibitisha ule ukweli mchungu wa maendeleo ya sayansi: kila hatua ya kusonga mbele ina gharama zake.