Nchini Guinea, kura ya maoni ya mabadiliko ya katiba iliyofanyika Jumapili iliyopita imepita kwa kishindo, na matokeo yake yanafungua rasmi mlango kwa kiongozi wa utawala wa kijeshi, Mamady Doumbouya, kuwania urais katika uchaguzi ujao. Hii ni licha ya ahadi yake ya awali kwamba yeye na wajumbe wengine wa serikali yake ya kijeshi hawangeshiriki katika uchaguzi.
Waziri wa Utawala, Ibrahima Kalil Condé, alitangaza jana kuwa matokeo ya awali ya kura hiyo yameonyesha asilimia 89.4 ya wapiga kura wameunga mkono katiba hiyo mpya. Licha ya vyama vya upinzani kususia na kuitaja kura hiyo kama "igizo" la kumweka Doumbouya madarakani, mahudhurio yaliripotiwa kuwa ya juu, yakifikia asilimia 86.4 ya wapiga kura waliojiandikisha.
Utata mkuu wa katiba hii mpya ni kwamba, tofauti na hati ya mpito iliyokuwepo, haina kifungu kinachowazuia wajumbe wa serikali ya kijeshi kugombea nyadhifa za kisiasa mara tu nchi itakaporejea kwenye utawala wa kiraia. Hii inatafsiriwa kama njia ya kumpa fursa Kanali Doumbouya (45) kugombea urais.
Doumbouya aliingia madarakani mwezi Septemba 2021 kupitia mapinduzi ya kijeshi yaliyomwondoa Rais Alpha Condé, ambaye naye alikuwa amebadilisha katiba ili aendelee kutawala kwa muhula wa tatu. Mwanzoni, mapinduzi hayo yaliungwa mkono na wananchi wengi waliokuwa wamechoshwa na utawala wa Condé. Hata hivyo, umaarufu wa serikali ya kijeshi ulianza kuporomoka baada ya kuchelewesha mchakato wa kurejesha utawala wa kiraia na kupiga marufuku maandamano yote nchini.
Baada ya shinikizo kutoka kwa jumuiya ya kimataifa, hasa ECOWAS, serikali ya kijeshi iliahidi kurejesha utawala wa kiraia ifikapo mwisho wa mwaka huu, 2025, huku kura hii ya maoni ikiwa ni hatua ya kwanza. Uchaguzi mkuu unatarajiwa kufanyika mwezi Desemba, ingawa tarehe kamili bado haijatangazwa.
Ingawa Kanali Doumbouya bado hajatangaza rasmi nia yake ya kugombea, endapo atafanya hivyo, itazua mjadala mkali kuhusu uhalali wa mchakato mzima wa mpito, huku wakosoaji wakidai itakuwa ni "mabadiliko ya kiraia kwa jina tu" huku mfumo wa kijeshi ukiendelea kubaki madarakani.