Nchi ya Guinea iliyoko Afrika Magharibi inajiandaa kwa ajili ya kura muhimu ya maoni kuhusu mabadiliko ya katiba itakayofanyika Jumapili hii, Septemba 21. Kura hii inatajwa kuwa hatua ya kwanza muhimu katika mchakato wa kurejesha utawala wa kiraia, kama ilivyoahidiwa na serikali ya kijeshi iliyoingia madarakani kwa mapinduzi mwaka 2021. Hata hivyo, kura hiyo imegubikwa na utata mkubwa, huku wapinzani wakidai ni mtego wa kisiasa unaolenga kumpa madaraka kiongozi wa kijeshi aliyepo sasa.
Rasimu ya katiba mpya inapendekeza mabadiliko kadhaa yanayoonekana kuwa ya kidemokrasia. Mfano, inapunguza muda wa rais kuwa miaka mitano na ukomo wa mihula miwili tu, tofauti na katiba ya zamani iliyoruhusu miaka sita bila ukomo. Pia, inaweka umri wa kugombea urais kuwa kati ya miaka 35 na 80.
Licha ya mabadiliko hayo, shaka kubwa inatokana na kile ambacho hakimo ndani ya rasimu hiyo. Tofauti na Hati ya Serikali ya Mpito iliyowaongoza, katiba mpya haijumuishi kifungu kinachowazuia viongozi wa serikali ya kijeshi, akiwemo kiongozi mkuu Kanali Mamady Doumbouya (mwenye umri wa miaka 45), kugombea katika chaguzi zijazo. Hii inafungua mlango kwa Doumbouya kuwania urais katika uchaguzi mkuu uliopangwa kufanyika Desemba mwaka huu.
Hali hii imewafanya wapinzani kuwataka wananchi kususia kura hiyo ya maoni. Hoja yao ni kwamba, endapo katiba mpya itapita, itakuwa ni njia ya kuhalalisha utawala wa Doumbouya, kinyume na ahadi yake aliyoitoa mwaka 2021 alipoingia madarakani, ambapo alisema yeye wala mjumbe yeyote wa serikali yake ya kijeshi hawatagombea.
Historia inaonyesha jinsi nchi hii imekuwa na changamoto na viongozi wanaong'ang'ania madaraka. Doumbouya mwenyewe aliongoza mapinduzi yaliyomwondoa madarakani Rais Alpha Condé, ambaye alikuwa amebadilisha katiba ili a بتوانie kugombea muhula wa tatu. Ingawa awali wananchi wengi waliunga mkono mapinduzi hayo, serikali ya kijeshi ilipoteza uungwaji mkono ilipoanza kuchelewesha mchakato wa kurejesha demokrasia na kupiga marufuku maandamano yote.
Chini ya shinikizo kutoka kwa Jumuiya ya Kiuchumi ya Nchi za Afrika Magharibi (ECOWAS), serikali ya kijeshi ilikubali kufupisha kipindi cha mpito kutoka miaka mitatu hadi miwili, lakini ahadi za kura ya maoni na uchaguzi kufikia mwisho wa mwaka jana hazikutimia. Sasa, wakati Doumbouya akisisitiza kuwa mwaka huu ni "mwaka wa chaguzi muhimu," raia wa Guinea wanakabiliwa na swali gumu: je, kura hii ni hatua ya kweli kuelekea demokrasia, au ni mbinu ya kubadilisha tu sare za kijeshi kwa suti za kiraia huku kiongozi akibaki yuleyule?