Nchini Sudan, Kaskazini mwa Afrika, ambako vita vya wenyewe kwa wenyewe vimekuwa vikiendelea kwa karibu miaka miwili, jeshi limetangaza kuliteka tena mji mkuu, Khartoum.
Kamanda Mkuu wa jeshi la Sudan, Jenerali Abdel Fattah al-Burhan, alitangaza "uokoaji wa Khartoum" mnamo Machi 26 (kwa saa za huko) kutoka ikulu ya rais mjini Khartoum, akisema kuwa wamewafukuza wapiganaji waasi wa Kikosi cha Msaada wa Haraka (RSF).
Hii ni mara ya kwanza kwa vikosi vya serikali kuweza kuuteka tena ikulu ya rais baada ya RSF kuuteka haraka sehemu kubwa ya Khartoum mwanzoni mwa vita vya wenyewe kwa wenyewe, takriban miaka miwili iliyopita.
Jeshi pia lilisema kuwa limeteka kambi ya kijeshi ya RSF iliyoko kusini mwa mji mkuu, na kwamba eneo hilo lilikuwa ngome kuu ya mwisho ya waasi katika maeneo ya Khartoum.
Hivi karibuni, jeshi la serikali limekuwa likiteka tena maeneo mbalimbali ya mji mkuu na maeneo ya kati, na hivyo kusababisha RSF kukimbilia maeneo ya magharibi kama vile Darfur, ambako wanaimarisha udhibiti wao. Kuna wasiwasi unaoongezeka kuwa vita vya muda mrefu vinaweza kusababisha nchi kugawanyika.
Sudan imekuwa ikikumbwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe mara kwa mara tangu ilipopata uhuru kutoka kwa Uingereza na Misri mwaka 1956. Mnamo Aprili 2023, nchi iliingia tena kwenye vita vya wenyewe kwa wenyewe kutokana na mapigano ya kuwania madaraka kati ya makamanda wa kijeshi.
Jenerali al-Burhan, anayeongoza jeshi, na Kamanda Mohamed Hamdan Dagalo, anayeongoza RSF, walikuwa washirika hapo awali, wakishirikiana kufanya mapinduzi ya mwaka 2019 ambayo yalipelekea kuondolewa kwa dikteta Omar al-Bashir, ambaye alikuwa ametawala Sudan kwa miaka 30.
Baada ya hapo, vikosi hivyo viwili vilivuruga serikali ya mpito ya kiraia iliyoanzishwa mwaka 2021 kupitia mapinduzi mengine, na vimekuwa vikipigania madaraka tangu wakati huo. Mnamo Aprili 2023, baada ya jeshi la serikali kutangaza nia yake ya kuunganisha RSF ndani ya jeshi, RSF ilijibu kwa kufanya shambulio la kushtukiza huko Khartoum, na hivyo kusababisha umwagaji damu.
Vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyodumu kwa zaidi ya miaka miwili vimesababisha vifo vya zaidi ya watu 28,000 na kuwafanya zaidi ya watu milioni 14, ambao ni takriban asilimia 30 ya idadi ya watu, kuwa wakimbizi. Vita vya Sudan vinachukuliwa kuwa moja ya migogoro iliyosababisha idadi kubwa zaidi ya wakimbizi katika karne ya 21. Kati ya hao, watu milioni 3.5 wamekimbilia nchi jirani kama vile Chad, Misri, na Ethiopia.
Kumekuwa na onyo kuwa ukatili dhidi ya raia, ikiwa ni pamoja na mauaji, unyanyasaji wa kijinsia, na utekaji nyara, umefikia kiwango kibaya zaidi huku vita vikiendelea. Umoja wa Mataifa umeelezea vita vya Sudan kama "moja ya majanga mabaya zaidi ya kibinadamu duniani."