Hali ya kibinadamu inaendelea kuwa mbaya zaidi nchini Sudan, hususan katika jimbo la Darfur, wakati vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini humo vikikaribia kutimiza miaka miwili tangu vilipozuka. Taarifa za hivi karibuni kutoka Ofisi ya Haki za Binadamu ya Umoja wa Mataifa (OHCHR) zinaonyesha kuwa zaidi ya watu 400 wamepoteza maisha katika mashambulizi mapya yaliyofanywa na wanamgambo katika eneo hilo lenye historia ndefu ya migogoro.
Msemaji wa OHCHR, Ravina Shamdasani, alieleza kuwa idadi hiyo ya vifo, ambayo inatokana na taarifa za kuaminika, huenda ikawa kubwa zaidi kwani bado uhakiki unaendelea na haijumuishi matukio yaliyotokea baada ya tarehe 12 mwezi huu. Alithibitisha kutokea kwa visa 148 vya mauaji kati ya tarehe 10 na 12 pekee, akisisitiza kuwa takwimu hizo huenda ziko chini sana ya uhalisia.
Chanzo kikuu cha mapigano haya mapya ni mashambulizi yanayofanywa na kundi la wanamgambo wa Rapid Support Forces (RSF) linaloongozwa na Mohamed Hamdan Dagalo. Kundi hili linaonekana kujaribu kuudhibiti mji wa El Fasher, ambao ndio mji mkuu pekee uliosalia chini ya udhibiti wa jeshi la serikali (SAF) linaloongozwa na Jenerali Abdel Fattah al-Burhan katika jimbo lote la Darfur. Hii inafuatia RSF kupoteza udhibiti wa mji mkuu wa nchi, Khartoum, mwezi uliopita.
Tangu wiki iliyopita, RSF wameripotiwa kuongeza mashambulizi yao makali, kwa njia ya ardhini na angani, wakilenga mji wa El Fasher pamoja na kambi za wakimbizi zilizo karibu, zikiwemo Zamzam na Abu Shouk. Umoja wa Mataifa umesema kuwa mji wa El Fasher sasa uko chini ya mzingiro mkali, na mamia ya raia wameuawa, wakiwemo takriban wafanyakazi tisa wa mashirika ya kutoa misaada ya kibinadamu.
Vita vya sasa nchini Sudan vilianza rasmi tarehe 15 Aprili 2023 kutokana na mzozo mkubwa wa kuwania madaraka kati ya Jenerali Burhan na Dagalo, ambao awali walikuwa washirika baada ya kumpindua kiongozi wa muda mrefu Omar al-Bashir. Sudan, nchi ambayo imekumbwa na migogoro mingi na ukosefu wa utulivu wa kisiasa tangu kupata uhuru wake mwaka 1956, sasa imetumbukia tena katika janga kubwa la kibinadamu.
Ingawa RSF walikuwa wameteka maeneo mengi ya Darfur magharibi na hata kuuteka kwa muda mji mkuu Khartoum, kupoteza Khartoum kumeonekana kubadili mwelekeo wa vita. Hivi sasa, jeshi la serikali (SAF) linadhibiti maeneo ya mashariki na kaskazini mwa nchi, wakati RSF wanashikilia maeneo mengi ya magharibi (Darfur) na baadhi ya sehemu za kusini.
Athari za vita hivi vya miaka miwili ni kubwa mno. Umoja wa Mataifa unakadiria kuwa zaidi ya watu milioni 13 wamelazimika kuyakimbia makazi yao, na kuwa wakimbizi ndani au nje ya nchi. Idadi ya waliopoteza maisha inakadiriwa kufikia makumi ya maelfu, huku uharibifu wa miundombinu na uchumi ukiwa mkubwa mno, na kuifanya Sudan kukabiliwa na moja ya majanga makubwa zaidi ya kibinadamu duniani kwa sasa.
Chanzo cha picha: Reuters