Harakati za Afrika: Mashirika ya Kiraia Yadai Mkataba Mzito wa Kimataifa Dhidi ya Janga la Plastiki

international | Thu Aug 07 2025


Harakati za Afrika: Mashirika ya Kiraia Yadai Mkataba Mzito wa Kimataifa Dhidi ya Janga la Plastiki

Mashirika ya kiraia kutoka nchi mbalimbali za Afrika yamejitokeza kwa nguvu na kuandamana mbele ya Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa, Geneva, Uswisi, wakisisitiza hitaji la mkataba wa kimataifa wenye makali wa kudhibiti taka za plastiki. Lengo kuu la waandamanaji hao, ambao walikusanyika katika eneo maarufu la Place des Nations, ni kuhakikisha kuwa mazungumzo yanayoendelea ya kuandaa mkataba huo yanatoa matokeo yatakayolinda afya za wananchi wa Afrika na mazingira yao dhidi ya mzigo mkubwa wa uchafuzi wa plastiki.


Waandamanaji hao walivalia nguo zenye rangi za kuvutia kama njano, nyekundu, na machungwa, wakituma ujumbe wa dharura kwamba suala la taka za plastiki ni janga linalohitaji suluhisho la haraka. Walishika mabango yenye jumbe mbalimbali, zikiwemo wito wa kushughulikia haraka uzalishaji usiodhibitiwa wa plastiki. Mmoja wa waandamanaji, Hellen Dena, ambaye ni Mkuu wa Mradi wa Plastiki wa Pan-Afrika kutoka shirika la Greenpeace Afrika, alielezea kwa masikitiko namna ambavyo Bara la Afrika, licha ya kuchangia kwa kiasi kidogo katika uzalishaji wa taka za plastiki duniani, linabeba mzigo mkubwa wa taka zinazoletwa kutoka mataifa tajiri.


Bi. Dena alisisitiza kuwa mkataba unaoandaliwa lazima uanze kushughulikia tatizo hili kutoka kwenye kiini chake – yaani uzalishaji wa plastiki yenyewe – badala ya kuhamisha tu mzigo kwa nchi za Afrika. Aliongeza kuwa ni muhimu sana mkataba huu uwatambue na kuwalinda 'waokota taka' ambao wanahesabika kuwa zaidi ya milioni 20 ulimwenguni, wengi wao wakiwa barani Afrika. Alitoza wito kwa wajumbe wa Afrika kuhakikisha wanasimama pamoja na kudai upunguzaji mkubwa wa uzalishaji wa plastiki katika mzunguko mzima wa maisha yake, kuanzia utengenezaji hadi utupaji.


Wakati huo huo, Joëlle Hérin wa Greenpeace Uswisi, alisema maandamano hayo pia yalilenga kuiweka chini ya shinikizo serikali ya Uswisi, ikiwa kama mwenyeji wa mazungumzo haya, ichukue msimamo thabiti. Alisema kama mambo yataendelea kama ilivyo sasa, uzalishaji wa plastiki unatarajiwa kuongezeka maradufu ifikapo mwaka 2050, na kwamba mkataba wowote usio na malengo ya wazi ya kupunguza uzalishaji huu utakuwa ni bure. Sarah Pima, Mkurugenzi wa HUDEFO, alielezea umuhimu wa mkataba huu kuoanishwa na mikataba mingine inayolenga kudhibiti utupaji haramu wa taka hatarishi kama ule wa Basel na Bamako.


Mkurugenzi wa Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEP), Bi. Inger Andersen, alikiri kuwepo kwa mikataba ya kisheria ya kimataifa inayoweza kudhibiti tatizo hili. Alitaja Mkataba wa Basel, ambao unazuia usafirishaji wa plastiki hatarishi, pamoja na Mkataba wa Rotterdam, unaohitaji idhini ya nchi husika kabla ya kupokea taka. Hata hivyo, alisisitiza kuwa uzalishaji wa ndani wa plastiki pia unachangia kwa kiasi kikubwa kwenye uchafuzi unaoonekana sasa. Takwimu zinaonyesha kuwa plastiki ina kemikali hatarishi zaidi ya 4,200 kwa afya ya binadamu na mazingira, miongoni mwa kemikali zaidi ya 16,000 zilizomo ndani yake. Mkataba imara unatarajiwa kuvutia uwekezaji na kuchochea uchumi wa mzunguko, ambapo taka za plastiki zitaonekana kama rasilimali yenye thamani na si taka.

The copyright for this content belongs to the copyright holder or provider. Unauthorized use may result in legal liability under copyright laws and other regulations.