Umoja wa Ulaya (EU) unatarajiwa kuongeza vizuizi vikali zaidi kwa watu wanaotafuta hifadhi katika nchi wanachama wake.
Tume ya Ulaya, ambayo ni chombo tendaji cha EU, mnamo tarehe 16 ilitoa rasimu ya kanuni kuhusu uteuzi wa nchi zinazoitwa "Nchi Salama za Asili" (Safe Countries of Origin). Hizi ni nchi ambazo EU inaona kuwa hakuna hatari kubwa ya mateso au ukandamizaji wa ndani ambao unaweza kuhitaji ulinzi kupitia hifadhi.
Kulingana na rasimu hiyo, watu wanaotafuta hifadhi kutoka nchi zilizoteuliwa kama salama watapitia mchakato wa tathmini uliofupishwa, kutoka miezi sita ya kawaida hadi miezi mitatu au chini.
Afisa wa Tume ya Ulaya alieleza kuwa "lengo ni kufanya tathmini kwa haraka kwa watu wanaotoka nchi salama kwa kudhani kuwa wana uwezekano mdogo wa kukidhi vigezo vya kupewa hifadhi." Hii ina maana kwamba EU inataka kuweka msingi wa kisheria wa kuwarudisha haraka watu hawa kwenye nchi zao za asili kwa kuwa wanatoka nchi zinazoonekana kuwa "salama" na hivyo hawana sababu za msingi za kuhitaji hifadhi.
Rasimu hiyo inajumuisha nchi saba: Bangladesh, Kolombia, Misri, India, Kosovo, Morocco, na Tunisia. Zaidi ya hayo, nchi zinazogombea uanachama wa EU pia zimeainishwa kama nchi salama za asili isipokuwa pale ambapo kuna migogoro.
Katika mazungumzo ya kisheria yajayo kati ya Baraza la EU, linalowakilisha nchi 27 wanachama, na Bunge la Ulaya, idadi ya nchi zinazohusika inaweza kubadilika. Mara orodha itakapokamilika, itakuwa inatumika kwa lazima katika nchi zote 27 wanachama.
Afisa wa Tume ya Ulaya aliongeza kuwa, kwa kuzingatia sheria za EU, kila nchi mwanachama inaweza kuongeza nchi zake kwenye orodha ya "nchi salama za asili" kando na orodha ya EU.
Afisa huyo alisisitiza kuwa mpango huu si kwa ajili ya "kuwafukuza" watu, bali unalenga kuharakisha mchakato wa tathmini ya hifadhi ambao unachelewa. Alisisitiza kuwa hata kama nchi imeteuliwa kuwa salama, maombi ya kila mtu yatasikilizwa kulingana na hali yake binafsi.
Hata hivyo, kuna wasiwasi kwamba kuwepo kwa msingi wa kisheria katika ngazi ya EU kutasababisha mchakato mgumu zaidi wa tathmini ya hifadhi kwa ujumla.
Mabadiliko haya ya sera yanakuja wakati ambapo kuna ongezeko la hisia dhidi ya uhamiaji katika sehemu mbalimbali za Ulaya, na kuweka shinikizo kwa EU kuimarisha hatua za kuzuia uingiaji wa wakimbizi.
Takwimu za hivi karibuni kutoka Frontex, shirika la EU linaloshughulikia usimamizi wa mipaka, zilionyesha kuwa idadi ya wahamiaji haramu ilipungua kwa asilimia 38 mwaka jana ikilinganishwa na mwaka uliopita, huku nchi mbalimbali zikiimarisha udhibiti wa mipaka yao.
Italia, ambayo imekuwa ikikabiliwa na ongezeko kubwa la wakimbizi, ilikaribisha mara moja rasimu ya Tume ya Ulaya kama "ushindi kwa serikali ya Italia."
EU inatarajiwa kuanza kutekeleza kikamilifu Mkataba Mpya wa Uhamiaji na Hifadhi ifikapo Juni mwaka ujao. Mkataba huu unalenga kuwalazimisha nchi wanachama kugawana uwajibikaji wa kuwapokea wakimbizi na kutoa michango ya kifedha ikiwa hawataki kuwapokea. Aidha, EU inajadili uwezekano wa kuanzisha "vituo vya kuwahamisha wahamiaji nje ya EU" kwa kushirikiana na nchi zisizo wanachama.
Shirikisho la mashirika ya haki za binadamu ya Ulaya, EuroMed Rights, lilielezea wasiwasi wake kupitia X (zamani Twitter) kuhusu mpango wa Tume ya Ulaya wa kuteua nchi salama za asili. Walisema kuwa mpango huo "unakiuka haki za raia na unajumuisha nchi ambazo ulinzi kwa raia wao na wahamiaji ni duni."
Waliongeza kuwa "kuzitaja nchi hizo kuwa 'salama' ni kupotosha ukweli na ni wazo hatari."