Waziri wa Madini, Anthony Mavunde, ametangaza marufuku kwa raia wa kigeni kuingia na kufanya shughuli zozote za uchimbaji madini kwenye leseni zinazomilikiwa na wachimbaji wadogo nchini. Akitoa agizo hilo, Waziri Mavunde alieleza kuwa hali hiyo imekuwa chanzo cha wachimbaji wadogo kukosa fursa muhimu za kupata ujuzi, teknolojia, na mitaji inayohitajika kwa ajili ya kuendeleza shughuli zao.
Agizo hili lilitolewa rasmi tarehe 17 Februari mwaka 2025, wakati wa ufunguzi wa Kikao Kazi cha Kupokea Maoni kutoka kwa Wadau kuhusu Rasimu ya Kanuni za Madini za mwaka 2025. Kikao hicho kilifanyika katika Ukumbi wa Mikutano wa Edema Hoteli, uliopo mkoani Morogoro.
Waziri Mavunde alieleza kuwa katika kipindi kifupi, sekta ya madini nchini imeshuhudia maendeleo makubwa kutokana na dhamira ya dhati ya Rais Dk. Samia Suluhu Hassan, ambaye amekuwa mstari wa mbele kuhakikisha kuwa wachimbaji wadogo wanapata manufaa stahiki na wanaendelezwa ipasavyo.
"Haiwezekani kukubali mgeni kuingia kwenye leseni ya mchimbaji mdogo kwa kisingizio cha kutoa msaada wa kiufundi, lakini mwisho wa siku wachimbaji wadogo hawanufaiki wala kupiga hatua katika matumizi ya teknolojia na upatikanaji wa mitaji. Hili halikuwa lengo la sheria zetu," alisisitiza Waziri Mavunde.
Waziri Mavunde alionya vikali kuwa wachimbaji wadogo hawataruhusiwa kamwe kuwaruhusu raia wa kigeni kuingia na kufanya kazi kwenye leseni zao bila kufuata taratibu rasmi zilizowekwa na sheria. "Mchimbaji mdogo yeyote atakayethubutu kukiuka agizo hili, leseni yake itafutwa mara moja," alionya kwa msisitizo.
Aidha, amewaagiza Maafisa Madini wote nchini kusimamia kwa ukali na kuhakikisha kuwa hakuna raia wa kigeni anayeingia katika maeneo ya uchimbaji mdogo bila kufuata sheria na taratibu zilizopo.
Kwa upande wake, Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Msafiri Mbibo, alifafanua kuwa kikao kazi hicho kimeandaliwa mahususi kwa ajili ya kupokea maoni mbalimbali kutoka kwa wadau wa sekta ya madini. Maoni hayo yatatumika katika kuandaa rasimu ya Kanuni za Msaada wa Kiufundi kwa wachimbaji wadogo wa madini. "Tuko tayari kupokea maoni kutoka kwa kila mdau ili kuhakikisha kanuni tunazotunga zinakuwa na manufaa kwa sekta nzima ya madini," alisema Bw. Mbibo.
Naye Rais wa Shirikisho la Wachimbaji Wadogo wa Madini Tanzania, John Bina, alipongeza hatua hiyo ya Waziri Mavunde ya kuwashirikisha wadau katika mchakato wa kuandaa rasimu ya kanuni hizo. Alisema kuwa ni jambo jema wizara kuamua kupokea maoni badala ya kuandaa kanuni peke yake.
Kikao hicho kilihudhuriwa na wachimbaji wadogo kutoka mikoa yote ya Tanzania, vyama vya wachimbaji wadogo wanawake, pamoja na wafanyabiashara wa madini. Walipata fursa ya kutoa maoni yao kuhusu namna ya kuboresha sekta hiyo muhimu.
Serikali imeweka bayana kuwa inataka kuhakikisha wachimbaji wadogo wanapata fursa zote za kujiendeleza bila kukwamishwa na uingiaji holela wa wageni katika sekta hiyo. Imesisitiza kuwa rasilimali za madini zinapaswa kuwanufaisha Watanzania kwanza.