Tume ya Madini nchini Tanzania imeendelea kwa kasi kuimarisha shughuli zake za ukaguzi unaolenga kuhakikisha usalama wa wachimbaji, afya zao, utunzaji wa mazingira katika maeneo ya migodi, pamoja na ufanisi katika uzalishaji wa madini katika migodi yote, kuanzia ile midogo, ya kati hadi migodi mikubwa.
Akizungumza jijini Dodoma, Katibu Mtendaji wa Tume ya Madini, Mhandisi Ramadhani Lwamo, alieleza mafanikio mbalimbali ambayo taasisi hiyo imeyapata na mwelekeo wake kwa kipindi cha miaka minne ya uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan katika sekta ya madini.
Kulingana na Mhandisi Lwamo, Tume ya Madini imeongeza kwa kiasi kikubwa jitihada za kufanya ukaguzi kwa umakini katika ujenzi na matumizi salama ya mabwawa yanayotumika kuhifadhi tope lenye kemikali (TSF), pamoja na usimamizi wa maeneo yanayohifadhi miamba taka (WRD) inayotokana na shughuli za uchimbaji. Katika kipindi hicho cha miaka minne, jumla ya migodi mikubwa saba ya uchimbaji madini ilifanyiwa ukaguzi kamili katika mikoa sita yenye shughuli nyingi za madini, ambayo ni pamoja na mikoa ya Mara, Shinyanga, Mwanza, Kagera, Geita, na Mtwara.
Aidha, Mhandisi Lwamo alifafanua kuwa jumla ya kaguzi 187 zilifanyika katika migodi ya kati. Sambamba na hayo, migodi midogo 60,761 iliyosambaa katika mikoa 26 yenye rasilimali za madini nchini nayo ilifanyiwa tathmini ya kina ili kuhakikisha usalama wa wafanyakazi, afya zao, na utunzaji wa mazingira yanayowazunguka. Mikoa hiyo ni pamoja na Morogoro, Tabora, Arusha, Kahama, Mwanza, Tanga, Manyara, Iringa, Njombe, Mbogwe (ambayo ni wilaya yenye shughuli za madini katika mkoa wa Geita), Shinyanga, Dodoma, Kigoma, Kagera, Chunya (wilaya maarufu kwa uchimbaji madini mkoa wa Mbeya), Geita, Mara, Mbeya, Rukwa, Lindi, Ruvuma, Mtwara, Songwe, Pwani, Dar es Salaam (ambako kuna ofisi za baadhi ya kampuni za madini), na Katavi.
Mhandisi Lwamo alibainisha kuwa katika kaguzi zote zilizofanyika, baadhi ya mapungufu yaliyoonekana yalihitaji kufanyiwa marekebisho haraka iwezekanavyo kwa mujibu wa Sheria ya Madini ya Tanzania, Sura ya 123, ambayo inaeleza wazi kanuni na taratibu zinazosimamia shughuli za madini nchini.
Aliongeza kusema, "Kuanzia mwezi Julai mwaka 2024 hadi Februari mwaka 2025, tumeendesha ukaguzi maalum katika maghala yanayotumika kuhifadhi baruti katika mikoa 30 yenye shughuli za madini. Katika ukaguzi huo, jumla ya bohari 164, stoo 268, na masanduku 207 yaliyotumika kuhifadhi baruti yalifanyiwa tathmini ya kina ili kuhakikisha usalama."
Mbali na ukaguzi, Tume ya Madini pia ilitoa mafunzo muhimu kwa wachimbaji wadogo wa madini katika mikoa mbalimbali nchini. Mafunzo hayo yalihusu masuala ya usalama migodini, afya za wachimbaji, utunzaji wa mazingira, na usimamizi sahihi wa matumizi ya baruti. Jumla ya wachimbaji 11,478 walishiriki kikamilifu katika programu hizo za mafunzo.
Katika jitihada za kuongeza uelewa wa umma kuhusu sekta ya madini na faida zake kwa taifa, Tume ya Madini imeandaa vipindi maalum vinavyorushwa kupitia redio na televisheni. Pia, wamekuwa wakiandika makala mbalimbali zinazoelezea mchango wa kampuni za uchimbaji madini kwa jamii zinazowazunguka kupitia miradi ya uwajibikaji kwa jamii (CSR). Vipindi hivi na makala zinapatikana pia katika tovuti rasmi ya Tume ya Madini pamoja na kurasa zao kwenye mitandao ya kijamii.
Kwa mujibu wa Mhandisi Lwamo, vipindi hivi vinaendelea kuwaelimisha wananchi kwa kina kuhusu sekta ya madini, na ni sehemu muhimu ya jitihada zinazofanywa na serikali kufungua fursa nyingi zaidi kwa Watanzania ili waweze kunufaika na rasilimali hii muhimu kwa maendeleo ya taifa.