Katika mapambano makali dhidi ya uhujumu wa miundombinu ya nishati, Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) limefanikiwa kunusuru mabilioni ya shilingi yaliyokuwa yakipotea kupitia wizi wa umeme. Tokea kuanza kwa operesheni kabambe ya ukaguzi wa mita mwezi Julai mwaka huu, shirika hilo limegundua na kuzuia hasara ya takriban Shilingi Bilioni nne.
Akizungumza na waandishi wa habari jijini Dar es Salaam jana, Meneja Msimamizi wa mfumo wa Mita, Mhandisi Nyanda Mlagwa, alithibitisha mafanikio hayo makubwa. Alifafanua kuwa kiasi hicho cha Shilingi Bilioni nne ni makadirio ya fedha zilizookolewa tangu msako huo uanze.
"Katika operesheni iliyofanyika wiki hii pekee, tumefanikiwa kubaini wizi na kuokoa Shilingi Bilioni 1.7," alisema Mhandisi Mlagwa. Aliongeza kuwa, kati ya jumla ya Shilingi Bilioni nne zilizobainika kupotea, tayari Shilingi Bilioni moja imeshakusanywa kutoka kwa wahusika na kurejeshwa kwenye mfumo rasmi wa mapato ya shirika.
Mafanikio haya yanakuja huku kukiwa na takwimu zinazoonyesha ukubwa wa tatizo. Imebainika kuwa zaidi ya asilimia 35 ya visa vya wizi vinahusisha watu kujiunganishia umeme kinyemela bila kufuata taratibu.
Mhandisi Msimamizi wa Kitengo cha Uthibiti wa Mapato, Mposheleye Mwasenga, alitoa ufafanuzi zaidi akisema kuwa mpaka sasa, jumla ya wateja 1,700 kote nchini wamegundulika kutumia nishati hiyo kwa njia za udanganyifu. Mbinu kuu zinazotumika ni pamoja na "uchepushaji" wa umeme (kuufanya usipite kwenye mita ili usisomwe) pamoja na kujiunganishia moja kwa moja kwenye mtandao kinyume cha sheria.
Bwana Mwasenga alisisitiza kuwa wahusika wote 1,700 waliobanwa wamefanyiwa makadirio sahihi ya matumizi yao halisi na wamepewa madeni pamoja na faini kali, kwa kuzingatia sheria na miongozo iliyowekwa na Mamlaka ya Udhibiti wa Huduma za Nishati na Maji (EWURA).
Oparesheni hii inaelezwa kuwa ni endelevu na haitakuwa na kikomo. "Tunatoa wito kwa wale wote wanaojihusisha na wizi wa umeme kwa namna yoyote ile kuacha mara moja. Timu zetu zipo kazini kila siku na tutakapowafikia, tutawakamata na kuwachukulia hatua kali za kisheria," alionya Mhandisi Mlagwa.
Wakati huo huo, Mhandisi wa Uthibiti wa Mapato wa Mkoa wa Kinondoni Kusini, Salumu Mbepei, alionya vikali kuhusu tabia ya baadhi ya wateja waliokatwa umeme kutafuta njia za mkato kwa kutumia watu wasio rasmi, maarufu kama 'vishoka', ili kurejeshewa huduma. Alisema shirika limeunda kikosi maalum cha kufuatilia 'vishoka' hao na wateja wanaowatumia.
Licha ya mafanikio, zoezi hili halikosi changamoto. Fundi Mkaguzi, Damasi Kimaro, alieleza kuwa kikwazo kikubwa wanakutana nacho ni baadhi ya wateja kukaidi na kuzuia wakaguzi kuingia kwenye maeneo yao kufanya ukaguzi. "Tunawaomba wateja na Watanzania wote watupe ushirikiano. Zoezi hili linafanyika kwa mujibu wa sheria kwa manufaa ya wote," alisisitiza.
TANESCO imehitimisha kuwa mapato yote yanayookolewa kutokana na operesheni hii yataelekezwa moja kwa moja katika kuboresha huduma kwa wateja waaminifu na kutekeleza miradi mbalimbali ya upanuzi wa nishati nchini. Wananchi pia wamehimizwa kutumia mfumo wa siri wa 'Whistleblower' kutoa taarifa za wahujumu.