Mkurugenzi wa Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi (PPPC), David Kafulila, amefafanua kuwa serikali inajitahidi kwa nguvu zote kuvutia uwekezaji kutoka sekta binafsi ili kukidhi mahitaji mbalimbali ya wananchi. Alieleza kuwa mapato yatokanayo na kodi na mikopo pekee hayatoshi kufikia matarajio hayo makubwa.
Katika mahojiano maalum na gazeti la The Chanzo tarehe 29 Machi 2025, Kafulila alibainisha kuwa deni la Taifa la Tanzania, ambalo linakadiriwa kufikia takriban shilingi trilioni 97 za Kitanzania, bado ni himilivu kwa uchumi wa nchi. Alifafanua kuwa takwimu za Shirika la Fedha la Kimataifa (IMF) za Oktoba 2024 zilionyesha kuwa deni la dunia limefikia zaidi ya dola za Marekani trilioni 315, wakati uchumi wa dunia ukiwa na thamani ya dola trilioni 110. Hii ina maana kuwa deni la dunia ni zaidi ya mara tatu ya ukubwa wa uchumi wake.
Aliongeza kuwa ndani ya deni hilo la dunia, deni la sekta binafsi linachukua zaidi ya dola trilioni 164, deni la kaya likiwa dola trilioni 48, na deni la serikali likifikia dola trilioni 102, ambalo ni zaidi ya asilimia 90 ya uchumi wa dunia. "Kwa upande wa Afrika, wastani wa deni la serikali kwa uchumi ni takriban asilimia 57, huku Tanzania ikiwa na takriban asilimia 47. Ni kweli deni linaongezeka, lakini ukilinganisha na nchi nyingine, kuna tofauti kubwa katika ukuaji wa deni letu kwa uchumi," alisema Kafulila.
Alitoa mifano ya nchi nyingine kama Rwanda ambayo deni lake limefikia asilimia 71 ya uchumi, Kenya asilimia 70, Uganda asilimia 54, Malawi asilimia 84, Msumbiji asilimia 76, na Namibia asilimia 67, akionyesha kuwa nchi nyingi zinakabiliwa na changamoto kubwa ya deni. Alieleza kuwa sababu kubwa ya ongezeko hili ni serikali kujitahidi kukidhi mahitaji ya wananchi kwa kuwapatia huduma muhimu kama maji safi, umeme, afya bora, na barabara.
Kafulila alisisitiza kuwa mahitaji ya wananchi ndio msingi mkuu unaochangia kuongezeka kwa madeni, hali ambayo inafanya dhana ya ubia kati ya serikali na sekta binafsi kuwa muhimu zaidi. Kupitia ubia huu, serikali inaweza kupunguza majukumu yake katika maeneo ambayo sekta binafsi ina uwezo wa kuwekeza na kufanya kazi kwa ufanisi. Aliongeza kuwa kwa kushirikisha sekta binafsi, rasilimali ambazo serikali inaweza kuokoa zinaweza kuelekezwa kwenye miradi ambayo sekta binafsi haioni kuwa na faida kubwa ya kuwekeza, kama vile kutoa elimu bora, kuboresha lishe, na kuhakikisha afya kwa kaya maskini, ambazo ndio msingi wa kujenga rasilimali watu imara.
"Rasilimali watu ndio utajiri mkuu duniani. Ikiwa una idadi kubwa ya watu maskini, na unataka wawe na ubora katika maisha yao, unahitaji kuwekeza sana katika afya, elimu, na lishe yao. Sasa, fedha hizo utazipata wapi ikiwa kidogo ulichonacho unawekeza kwenye bandari, barabara, na reli? Ubia unapunguza ushindani na kuipa nafasi serikali kuwekeza katika maeneo ambayo hayana mvuto kwa sekta binafsi kuwekeza," alifafanua Kafulila.
Alieleza kuwa ubia katika maeneo ambayo sekta binafsi inaweza kupata faida, kama vile ujenzi wa barabara na reli, unawezesha fedha ambazo zingetumika huko kuelekezwa kwenye kuboresha huduma za kijamii ili watu wenye kipato cha chini waweze kuzipata. "Ubia unavutia mitaji kutoka sekta binafsi ili kuwezesha serikali kutekeleza miradi bila kutumia fedha zake yenyewe, na hivyo kuokoa fedha hizo kwa ajili ya kuwekeza katika maeneo ambayo hayana mvuto wa kibiashara lakini ni muhimu sana kwa kujenga uchumi wenye ushindani na watu wenye uwezo," alisisitiza.
Kafulila alibainisha kuwa mwekezaji wa sekta binafsi hawezi kuwekeza katika eneo ambalo halina faida ya kibiashara. Wao hufanya uwekezaji baada ya kufanya tathmini ya kina, na ndio maana hospitali na shule za sekta binafsi nyingi zinajengwa katika maeneo ambayo wananchi wana uwezo wa kumudu gharama zake. "Lakini wale ambao hawana uwezo ni sehemu muhimu ya Watanzania ambao lazima wapate huduma muhimu. Kwa kutumia mtaji wa sekta binafsi, serikali inaweza kutekeleza huduma muhimu za kijamii kwa wananchi wake wote," alisema.
Alifafanua kuwa ubia ni mkataba wa muda mrefu ambao mamlaka za serikali husaini na sekta binafsi kwa ajili ya kutekeleza majukumu ya ujenzi wa miundombinu na utoaji wa huduma mbalimbali. Serikali huita sekta binafsi kwa mkataba maalum na makubaliano ili itekeleze mradi husika, ambao unakuwa ni ushirikiano wa pande zote mbili, serikali na sekta binafsi, ambapo kila upande unanufaika.
"Kwanini tunakuwa na ubia? Kuna sababu tatu kuu: kwanza, tunataka kuvutia mtaji kutoka sekta binafsi ili ifanye majukumu ambayo kwa kawaida hufanywa na serikali. Pili, tunataka kupata teknolojia bora, kwani uzoefu unaonyesha kuwa sekta binafsi imepiga hatua kubwa zaidi kiteknolojia kuliko serikali. Na tatu, ni kuleta weledi katika menejimenti, ambao kwa ujumla uko juu zaidi katika sekta binafsi kuliko serikalini," alihitimisha Kafulila.