Wataalamu wa uchumi na viongozi wa taasisi za umma wamekutana mjini Morogoro kufanya tathmini ya kina kuhusu mwelekeo wa uchumi wa Tanzania, hasa kuelekea Dira ya Maendeleo ya Taifa 2050. Katika kongamano hilo la kitaaluma, lililoandaliwa kwa pamoja kati ya Chuo Kikuu cha Mzumbe (MUM) na Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Binafsi (PPPC), uchambuzi wa kina ulifanyika kuhusu hatua zilizopigwa katika kipindi cha miaka minne ya uongozi wa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan.
Miongoni mwa wachambuzi wakuu alikuwa Mkurugenzi wa PPPC, Bw. David Kafulila, ambaye aliwasilisha data inayoonyesha mabadiliko chanya na ya kimkakati katika sekta muhimu za uzalishaji. Akianza na sekta ya kilimo, ambayo ni uti wa mgongo wa Watanzania wengi, Bw. Kafulila alibainisha kuwa kumekuwa na mapinduzi makubwa. Alieleza kuwa eneo linalotumika kwa kilimo cha umwagiliaji limeongezeka kwa kiwango cha karibu mara mbili, akitaja takwimu zilizoruka kutoka hekta 540,000 zilizokuwepo awali hadi kufikia hekta milioni moja hivi sasa. Ongezeko hili kubwa linaelezwa kuwa ni hatua madhubuti ya kuifanya Tanzania kuwa ghala la chakula kikanda na kupunguza utegemezi wa kilimo cha mvua.
Akigeukia sekta ya madini, ambayo kwa muda mrefu ilionekana kunufaisha zaidi wawekezaji wakubwa wa kigeni, Kafulila alieleza jinsi serikali ilivyofanikiwa kubadili dhana hiyo. Alisema uamuzi wa Rais Samia kurekebisha hati kubwa za umiliki wa migodi na kugawa maeneo kwa wachimbaji wadogo, wapatao 2,600, umezaa matunda yanayoonekana. Takwimu zinaonyesha kuwa mchango wa wachimbaji hawa wadogo kwenye pato la jumla la sekta ya madini umeongezeka maradufu; kutoka asilimia 20 tu mwaka 2021, hadi kufikia asilimia 40 imara ilipofika mwaka 2024.
"Hatua hii imeongeza moja kwa moja ushiriki wa mwananchi wa kawaida katika uchumi wa madini na imeondoa yale malalamiko ya muda mrefu kwamba hii ni sekta ya wageni na watu wenye mitaji mikubwa," alisisitiza Bw. Kafulila.
Kuhusu nishati ya umeme, Kafulila alitoa mfano mwingine wa kasi ya maendeleo. Alifafanua kuwa tangu Tanzania ipate uhuru, kwa kipindi cha zaidi ya miaka 60, jumla ya miundombinu ya usafirishaji umeme iliyojengwa ilikuwa na urefu wa kilomita 6,000. Hata hivyo, alibainisha kuwa ndani ya kipindi cha miaka minne tu ya utawala wa sasa, serikali imeongeza kilomita 2,000 nyingine za miundombinu hiyo. Hii ni sawa na kujenga karibu theluthi moja (takriban 30%) ya urefu wote uliojengwa kwa miaka 60, jambo linaloonyesha kasi kubwa ya uwekezaji.
Mchango mwingine muhimu ulitoka kwa Mchumi na Mwanazuoni, Dk. Bravious Kahyoza. Alifafanua kuwa afya ya uchumi wa nchi pia inapimwa kwa kuangalia uwiano wa biashara na Pato Ghafi la Taifa (GDP). Alisema kuwa tangu mwaka 2021, uwiano huo umepanda kwa kasi kutoka asilimia 27 hadi kufikia asilimia 43 kwa sasa. Hii, kwa lugha rahisi, ni kiashiria tosha kwamba mzunguko wa fedha, biashara za ndani na nje, na shughuli za kiuchumi kwa ujumla zimeimarika na kuchangamka zaidi.
Dk. Kahyoza pia aligusia uboreshaji wa huduma za umma kupitia ajira. Alisema zaidi ya watumishi 400,000 wamepata ajira mpya serikalini. Alifanya ulinganisho wa kikanda kuonyesha ukubwa wa hatua hiyo, akisema Tanzania inaongoza katika Afrika Mashariki kwa ongezeko la ajira. Alitaja kuwa katika kipindi hicho, nchi jirani ya Kenya iliajiri watu 311,000, huku Uganda ikiajiri 196,000 na Rwanda ikiwa na ajira 20,000 pekee.
Naye Mhadhiri wa Chuo Kikuu cha Mzumbe, Bw. Moshi Derefa, ambaye ni mtaalamu wa masuala ya Ubia wa Sekta ya Umma na Binafsi (PPP), alisisitiza kuwa mfumo huo ndio mustakabali wa maendeleo. Alisema duniani kote, serikali haziwezi tena kutekeleza miradi mikubwa peke yao. Ubia unahitajika ili sekta binafsi iweze kuchangia rasilimali fedha, teknolojia ya kisasa, na uzoefu walionao.