Wadau muhimu wa Sekta Binafsi nchini Tanzania, wakiongozwa na Shirikisho la Sekta Binafsi Tanzania (TPSF), wamekutana leo jijini Dar es Salaam kwa lengo la kuchambua kwa undani na kutoa maoni yao kuhusu bajeti ya serikali ya mwaka 2025/2026. Kiini cha mijadala yao kimekuwa ni umuhimu wa mageuzi ya mfumo wa kodi kama chachu muhimu ya kuchochea ukuaji wa uchumi wa taifa.
Akifungua mkutano huo, Mkurugenzi Mkuu wa TPSF, Raphael Maganga, alisisitiza kuwa bajeti ya mwaka huu inatoa fursa pekee ya kuinua uchumi wa Watanzania. Alieleza kuwa ni muhimu kwa sekta binafsi kuipitia bajeti hiyo kwa kina na kutoa mapendekezo yenye tija yatakayoiwezesha serikali kuiboresha zaidi. "Mkutano huu ni sehemu ya majadiliano ya kitaifa. Tunapitia bajeti ili kuangalia maeneo muhimu yanayogusa biashara na uwekezaji. Ikiwa mfumo wa kodi utaboreshwa, wafanyabiashara watakuwa huru zaidi kukuza mitaji yao na hivyo kuongeza uwekezaji," alisema Maganga, akisisitiza kuwa maboresho ya kodi ni msingi wa maendeleo.
Mizania ya Kodi na Ulinzi wa Viwanda vya Ndani
Stambuli Myovela, Mkurugenzi wa Oasis Financial Services Limited na mtaalamu wa masuala ya kodi, alifafanua kuwa mjadala huo unalenga kuchambua athari chanya na changamoto zinazoweza kujitokeza ndani ya bajeti. Alitoa mfano wa faida ambazo hazijagawanywa. "Faida ambayo haijagawanywa ikitozwa kodi inaweza kudhoofisha mitaji ya kampuni, hivyo tunashauri kuwe na msimamo unaoendana na mazingira halisi ya biashara," Myovela alishauri, akionyesha jinsi sera za kodi zinavyoweza kuathiri moja kwa moja uwezo wa makampuni kukuza mitaji yao.
Hata hivyo, Myovela alipongeza jambo jema lililopo kwenye bajeti ya mwaka huu ambalo linaonyesha juhudi za serikali kulinda viwanda vya ndani. Hii inafanywa kwa kupunguza kodi kwa bidhaa zinazozalishwa nchini ikilinganishwa na zile zinazoagizwa kutoka nje. Hatua hii inatarajiwa kuchochea uzalishaji wa ndani, kuongeza ajira, na kukuza uchumi wa viwanda.
Umuhimu wa Ukusanyaji Kodi na Ushirikiano
Kwa mujibu wa TPSF, bajeti ya mwaka 2025/2026, yenye jumla ya zaidi ya Shilingi trilioni 56 za Kitanzania, inahitaji mfumo madhubuti wa ukusanyaji kodi ili kufanikisha malengo yake bila kuongeza mzigo usio wa lazima kwa walipakodi. "Tukiboresha mifumo ya ukusanyaji wa mapato, serikali haitalazimika kukopa mara kwa mara, hali itakayopunguza deni la taifa," aliongeza Maganga, akisisitiza umuhimu wa ufanisi katika ukusanyaji wa mapato ya serikali.
John Wananja, mdau mwingine wa sekta binafsi, alisisitiza umuhimu wa ushirikiano imara baina ya serikali na sekta binafsi katika utekelezaji wa bajeti hiyo. Ushirikiano huu utasaidia kuhakikisha malengo yanafikiwa na changamoto zinatatuliwa kwa pamoja.
Dkt. Mwajuma Hamza, Mkurugenzi wa Chemba ya Wanawake Wafanyabiashara, alieleza kuwa lengo lao ni kuhakikisha maeneo yenye changamoto yanashughulikiwa na serikali. Alifafanua kuwa kuna maeneo ambayo serikali imewafurahisha, lakini pia kuna maeneo wanayoomba serikali iingilie kati, hususan katika masuala ya biashara na nishati safi ya kupikia, ambapo wanaomba kodi zipunguzwe. Dkt. Hamza pia alipongeza serikali kwa kipaumbele ilichokipa sekta ya kilimo, akibainisha kuwa zaidi ya asilimia 70 ya wanawake wanaoishi vijijini ni wakulima, hivyo kipaumbele hicho kitanufaisha kundi kubwa la wananchi. Mkutano huu unaonyesha jinsi sekta binafsi nchini Tanzania inavyoshiriki kikamilifu katika michakato ya kitaifa, ikitoa mchango muhimu katika ujenzi wa uchumi imara na jumuishi.