Imebainika kuwa sekta ya misitu nchini Tanzania ina uwezo mkubwa wa kiuchumi ambao haujatambuliwa kikamilifu, kiasi kwamba inaweza kuchangia hadi asilimia 17 katika Pato la Taifa (GDP) iwapo rasilimali zake zitatunzwa ipasavyo na thamani yake halisi ikajumuishwa katika mahesabu ya kitaifa. Hii ni tofauti kubwa ikilinganishwa na takwimu rasmi zinazotumika sasa, zinazoonyesha mchango wa asilimia 4 pekee.
Ufichuzi huu muhimu ulitolewa jana, tarehe 28 Aprili 2025, mjini Morogoro wakati wa warsha maalum iliyolenga kuthibitisha matokeo ya utafiti kuhusu mchango halisi wa sekta ya misitu nchini kupitia dhana ya "uhasibu wa kijani". Akizungumza kwenye warsha hiyo, Mwenyekiti wa kikosi kazi kilichofanya utafiti huo, Profesa Yonika Ngaga, alieleza kuwa matokeo hayo yanatokana na uchunguzi wa kina uliofanywa na jopo la wataalam wabobezi.
Kikosi kazi hiki kiliundwa na Wizara ya Maliasili na Utalii kwa ushirikiano na Taasisi ya Utafiti wa Misitu Tanzania (TAFORI). Utafiti wao ulifanyika katika kipindi cha mwaka 2022/2023 na ulihusisha mikoa 17 ya Tanzania Bara, ukilenga kupata picha kamili ya thamani ya rasilimali za misitu nchini.
Profesa Ngaga alifafanua kuwa ile asilimia 4 ambayo imekuwa ikitajwa kama mchango wa misitu kwenye pato la taifa kwa miaka mingi, imeacha nje rasilimali na huduma nyingi muhimu zinazotokana na misitu ambazo hazijaingizwa katika mfumo wa sasa wa ukokotoaji wa thamani. Hii inamaanisha kuwa thamani halisi ya misitu kwa uchumi na maisha ya Watanzania ni kubwa zaidi kuliko inavyodhaniwa.
Akitoa ufafanuzi zaidi kwa niaba ya Wizara ya Maliasili na Utalii (akimwakilisha Mkurugenzi wa Idara ya Misitu na Nyuki, Dkt. Deusdedit Boyo), Dkt. Siima Bakengesa alikiri kuwepo kwa changamoto katika kufuatilia na kutathmini mchango halisi wa sekta ya misitu. Alisema kuwa ukosefu wa mbinu na zana bora za ufuatiliaji, pamoja na mwelekeo wa kujikita zaidi katika mazao yanayoonekana kama mbao na magogo, kumesababisha kudharauliwa kwa mchango mkubwa wa sekta hii. Dhana ya uhasibu wa kijani inapendekezwa kama njia ya kurekebisha hali hii kwa kuthaminisha pia huduma za ekolojia kama vile uhifadhi wa vyanzo vya maji, udhibiti wa mabadiliko ya tabianchi, na utajiri wa bioanuwai.
Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkuu wa TAFORI, Dkt. Revocatus Mushumbusi, alisisitiza umuhimu wa sekta ya misitu, akitaja kuwa ni sekta mtambuka inayobeba na kuwezesha sekta nyingine nyingi nchini. Alieleza kuwa huduma zinazotolewa na misitu, kuanzia upatikanaji wa maji safi hadi utulivu wa hali ya hewa, ni msingi kwa maendeleo endelevu ya kilimo, nishati, na utalii.
Mradi huu wa uthibitishaji wa matokeo ya utafiti ni sehemu ya miradi mitano mikubwa ya kimkakati inayoendeshwa na TAFORI. Miradi hii imepata ufadhili kutoka Mfuko wa Misitu Tanzania (Tanzania Forest Fund - TFF), kuonyesha dhamira ya serikali na taasisi zake katika kuelewa kwa kina na kusimamia vyema rasilimali za misitu kwa manufaa ya kizazi cha sasa na kijacho.
Matokeo haya yanatoa wito mpya kwa taifa kuhusu umuhimu wa kuongeza juhudi katika uhifadhi na usimamizi endelevu wa misitu. Yakijumuishwa na mbinu sahihi za kuthaminisha rasilimali zote (uhasibu wa kijani), Tanzania ina fursa kubwa ya kukuza uchumi wake kwa kutumia utajiri wa asili ilionao kwa njia endelevu.