Sekta ya madini katika Mkoa wa Kimadini wa Mahenge imeonyesha mchango mkubwa kwa pato la taifa katika kipindi cha miaka mitatu iliyopita, huku Serikali ikikusanya mabilioni ya shilingi na kurasimisha mamia ya wachimbaji na wafanyabiashara.
Tangu kuanzishwa kwake rasmi mwaka 2022, kufuatia mabadiliko ya kimuundo katika Sheria ya Madini Sura ya 123, Ofisi ya Afisa Madini Mkazi Mahenge imekuwa kichocheo kikuu cha uwekezaji na usimamizi bora wa rasilimali hizo.
Akitoa tathmini ya utendaji kazi mnamo Novemba 12, 2025, Afisa Madini Mkazi anayesimamia mkoa huo, Bw. Jonas Mwano, alibainisha mafanikio makubwa yaliyopatikana katika kipindi cha kuanzia mwaka 2022 hadi 2025.
Katika kipindi hicho cha miaka mitatu, Bw. Mwano alieleza kuwa ofisi yake imefanikiwa kukusanya kiasi cha Shilingi za Kitanzania bilioni 2.8 kama maduhuli ya serikali. Kiasi hiki kinawakilisha utimilifu wa asilimia 78.7 ya lengo la ukusanyaji ambalo ofisi hiyo ilikuwa imejiwekea.
Mafanikio haya ya ukusanyaji yanajumuisha utendaji kazi katika maeneo yote ya kiutawala ya ofisi hiyo, yanayohusisha wilaya za Ulanga, Malinyi, na Kilombero, ambazo zinasifika kwa kuwa na utajiri wa madini mbalimbali.
Akifafanua zaidi kuhusu mwenendo wa ukusanyaji mapato, Bw. Mwano alisema mwelekeo unaendelea kuwa wa kuridhisha. Alitolea mfano utendaji wa robo ya kwanza ya mwaka wa fedha wa sasa, kuanzia mwezi Julai hadi Oktoba 2025, ambapo tayari ofisi hiyo imekusanya asilimia 61 ya lengo lililopangwa kwa kipindi hicho.
Chanzo kikuu cha mafanikio haya ya kifedha kinatokana moja kwa moja na kuongezeka kwa shughuli za madini zilizorasimishwa. Bw. Mwano alifafanua kuwa jumla ya leseni 714 zimetolewa kwa wadau mbalimbali katika kipindi hicho cha miaka mitatu.
Katika mchanganuo wake, alionyesha kuwa serikali imetoa leseni 15 za utafiti wa madini, leseni 2 za uchimbaji mkubwa, na leseni 277 kwa wachimbaji wadogo. Kwa upande wa biashara, leseni 189 zilitolewa kwa wafanyabiashara wakubwa wa madini (dealers) na leseni 23 kwa wafanyabiashara wadogo (brokers).
Alisisitiza kuwa ofisi yake inaendelea kutoa leseni hizi kwa mdau yeyote anayetimiza vigezo, iwe kwa ajili ya uchimbaji, uongezaji thamani, au biashara, ili mradi anafuata kikamilifu taratibu zilizowekwa chini ya Sheria ya Madini Sura ya 123.
Mbali na ukusanyaji wa maduhuli na urasimishaji, Ofisi ya Madini Mahenge imejikita pia katika kuboresha mazingira ya kazi kwa wachimbaji. Bw. Mwano alitaja mafanikio mengine kuwa ni pamoja na kutoa elimu ya kina kwa wachimbaji. Elimu hiyo inalenga kuwajengea uelewa kuhusu matakwa ya Sheria ya Madini na Kanuni zake, umuhimu wa utunzaji wa mazingira wakati na baada ya uchimbaji, na hasa masuala muhimu ya afya na usalama mahala pa kazi.
Mafanikio mengine makubwa yaliyotajwa na Afisa Madini Mkazi huyo ni upatikanaji wa jengo jipya na la kisasa la soko la madini. Alieleza kuwa jengo hili ni kubwa na linakidhi vigezo vyote vinavyohitajika kulingana na idadi ya wafanyabiashara waliopo, hatua itakayosaidia kuongeza uwazi katika biashara na kurahisisha ukusanyaji wa mapato ya serikali.