Kuna afueni kwa watumiaji wa nishati duniani, na matumaini kwa wananchi nchini Tanzania, baada ya bei ya kimataifa ya mafuta ghafi kushuka kwa kasi kwa siku ya pili mfululizo. Kushuka huku kunakuja kufuatia kupungua kwa mivutano ya kijeshi kati ya Israel na Iran katika ukanda wa Mashariki ya Kati, hali iliyokuwa imeleta hofu ya kupanda kwa bei za nishati.
Katika masoko ya dunia, bei za mafuta zimeporomoka kwa takriban asilimia 6. Bei ya mafuta ghafi ya Brent, ambayo ni kigezo kikuu cha bei kimataifa, ilishuka kwa Dola 4.34 na kufikia Dola 67.14 kwa pipa. Vilevile, bei ya mafuta ya West Texas Intermediate (WTI) ya Marekani ilishuka kwa Dola 4.14 na kufikia Dola 64.37 kwa pipa. Kushuka huku kumezirejesha bei katika viwango vilivyokuwepo kabla ya Israel kuanzisha mashambulizi dhidi ya Iran tarehe 13 mwezi huu.
Sababu kuu ya kushuka huku kwa bei ni kuondoka kwa "ada ya hatari" (risk premium) iliyokuwa imeongezwa kwenye bei ya mafuta. Wakati wa mivutano mikali, wafanyabiashara na wachumi walikuwa na hofu kubwa kwamba Iran ingeweza kulifunga Lango Bahari la Hormuz. Hii ni njia nyembamba na muhimu sana ya bahari ambayo sehemu kubwa ya mafuta yanayosafirishwa duniani hupita. Kufungwa kwake kungesababisha upungufu mkubwa wa mafuta na kupandisha bei maradufu. Sasa kwa kuwa hali imetulia, hofu hiyo imepungua na bei zimerudi chini.
Kama alivyosema mchambuzi mkuu Tamas Varga, "Ada ya hatari ya kisiasa iliyokuwa imejikusanya tangu shambulio la kwanza la Israel imetoweka kabisa."
Sababu ya pili iliyochangia kushuka kwa bei ni kauli ya Rais wa Marekani, Donald Trump. Kupitia mtandao wa kijamii, Trump alionekana kuiruhusu China kuendelea kununua mafuta kutoka Iran, kinyume na msimamo wake wa awali wa kutishia kuwawekea vikwazo wanunuzi wa mafuta ya Iran. Kwa sasa, China ndiye mnunuzi mkuu zaidi wa mafuta ya Iran, akinunua kati ya asilimia 80 hadi 90 ya mafuta yote ya nchi hiyo. Kauli hii imeongeza matarajio ya kuwepo kwa mafuta mengi ya Iran sokoni, na hivyo kushusha bei zaidi.
Kwa hapa nchini Tanzania, ingawa mabadiliko haya ya bei hayaonekani mara moja katika vituo vya mafuta, ni habari njema. Bei za rejareja nchini hupangwa na Mamlaka ya Udhibiti wa Huduma za Nishati na Maji (EWURA) kulingana na wastani wa gharama za shehena zinazoingia nchini. Hata hivyo, mwelekeo wa kushuka kwa bei katika soko la dunia, ukiendelea, unaweza kusababisha nafuu ya bei za petroli na dizeli kwa wananchi katika miezi ijayo.