Kwa wakaazi wengi wa Jiji la Dar es Salaam, kukwama kwenye msongamano wa magari imekuwa sehemu ya maisha, karibu kama ibada ya lazima kila asubuhi na jioni. Hata hivyo, nyuma ya utamaduni huu wa kimya, kuna donda sugu linalotafuna uchumi wa taifa, afya za wananchi, na ustawi wa kijamii bila kelele nyingi. Jiji hili, lenye zaidi ya wakazi milioni sita, limegeuka kuwa janga la kimyakimya linalogharimu taifa fedha na rasilimali watu.
Ukweli mchungu ni kwamba Dar es Salaam inapoteza maelfu ya saa za kazi kila siku. Kama anavyofafanua Dk. Mariamu Tambwe, Mhadhiri wa Uchumi kutoka Chuo cha Elimu ya Biashara (CBE), mfanyakazi anayetumia saa mbili kila siku kwenye foleni, anapoteza takriban siku 22 za kazi kwa mwaka. Hiyo ni sawa na kusema mwezi mzima wa uzalishaji unapotea bure kwenye moshi wa magari. Hasara hii haishii kwenye muda pekee; kila lita ya mafuta inayoteketea gari likiwa limesimama ni kodi inayoungua bure na ni hasara ya moja kwa moja kwa mwananchi na taifa.
Zaidi ya maumivu ya kiuchumi, kuna gharama za kiafya na kijamii zinazopuuzwa. Kukaa kwenye foleni kwa muda mrefu kumehusishwa na ongezeko la magonjwa yasiyoambukiza kama shinikizo la damu, maumivu ya mgongo, na msongo wa mawazo. Kelele za honi, hewa chafu, na uchovu wa kurudi nyumbani usiku wa manane vinachangia kuvuruga amani ya familia na kupunguza ufanisi wa siku inayofuata. Ni adhabu isiyo rasmi inayowaathiri zaidi watu wa kipato cha chini, ambao hawana fursa ya kutumia usafiri mbadala kama pikipiki au teksi.
Kiini cha tatizo hili ni mchanganyiko wa mambo kadhaa. Ongezeko la kasi la idadi ya watu na magari haliendani na upanuzi wa miundombinu. Barabara kuu kama Morogoro, Sam Nujoma, na Mandela zimezidiwa. Mfumo wa usafiri wa umma, hususan daladala, haukidhi mahitaji, huku mradi wa Mabasi ya Mwendokasi (BRT) ukisuasua katika baadhi ya maeneo na kusababisha kero zaidi wakati wa ujenzi. Haya yote yakichangiwa na nidhamu mbovu ya baadhi ya madereva wanaovunja sheria, tatizo linazidi kuwa kubwa.
Serikali, kupitia Wizara ya Ujenzi na Jeshi la Polisi, imekuwa ikichukua hatua mbalimbali. Ujenzi wa barabara za juu kama zile za Tazara na Ubungo umesaidia kupunguza msongamano kwa kiasi fulani. Aidha, kamati maalum imeundwa chini ya Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam kushughulikia changamoto hii. Hata hivyo, wataalamu wanasisitiza kuwa suluhisho la kudumu linahitaji mkakati wa kina: kuimarisha kwa kasi usafiri wa umma wa uhakika ili watu waache magari yao nyumbani, kutumia teknolojia za kisasa kama taa za barabarani zenye akili (smart traffic lights), na kusimamia sheria kwa ukali zaidi bila upendeleo. Bila hatua za kimapinduzi, Dar es Salaam itaendelea kupoteza mabilioni kimyakimya kila mwaka.