Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Hesabu za Serikali (PAC) imeeleza kufurahishwa kwake na maendeleo ya ujenzi wa vihenge vikubwa na maghala ya kuhifadhia nafaka katika wilaya ya Babati, mkoani Manyara. Miradi hii muhimu inasimamiwa na Wakala wa Taifa wa Hifadhi ya Chakula (NFRA), ambao una jukumu la kuhakikisha usalama wa chakula nchini Tanzania.
Ziara ya wajumbe wa PAC ilifanyika tarehe 18 Machi, 2025, ambapo Makamu Mwenyekiti wa kamati hiyo, Mheshimiwa Japhet Hasunga, aliongoza msafara huo. Lengo kuu la ziara ilikuwa ni kukagua kwa kina utekelezaji wa mradi huu mkubwa na kujiridhisha na matumizi sahihi ya fedha za umma, hasa ikizingatiwa kuwa mradi huu umefadhiliwa kwa sehemu kubwa na mkopo wenye thamani ya takribani Shilingi bilioni 19.3 za Tanzania kutoka nchini Poland.
"Tumefika hapa Babati ili kuona kwa macho yetu wenyewe matumizi ya mkopo tuliopewa na watu wa Poland. Tunataka kujua, tunapoanza kulipa deni hili, je, thamani ya fedha hizo inaonekana? Nimefurahi sana kuona ubora wa vihenge vilivyojengwa. Hakika, vinaongeza kwa kiasi kikubwa uwezo wa taifa letu kuhifadhi chakula kwa ajili ya wananchi," alisema Mheshimiwa Hasunga.
PAC ilitoa maoni yake kuhusu thamani ya fedha iliyotumika, ikibainisha mambo kadhaa yanayoonyesha ufanisi wa mradi:
- Ubora wa Majengo ya Vihenge: Kamati iliridhishwa na ubora wa ujenzi wa vihenge hivyo, ambavyo vinaonekana kuwa imara na vitadumu kwa muda mrefu, hivyo kulinda akiba ya chakula.
- Mitambo ya Kisasa ya Kuhifadhi Mazao: NFRA imewekeza katika mitambo ya kisasa kwa ajili ya kupokea, kusafisha, kukausha, na kuhifadhi mazao. Teknolojia hii itasaidia kupunguza upotevu wa chakula baada ya mavuno.
- Mafunzo kwa Vijana wa Kitanzania: Mradi huu pia umejumuisha programu za mafunzo kwa vijana wa Kitanzania kuhusu uendeshaji na matengenezo ya mitambo hiyo ya kisasa. Hii ni hatua muhimu katika kujenga ujuzi na uwezo wa ndani.
- Ujenzi wa Jengo la Utawala: Ili kuhakikisha usimamizi bora wa vihenge hivyo, jengo la utawala limejengwa. Hii itarahisisha uratibu wa shughuli mbalimbali zinazohusika na uhifadhi wa chakula.
Kwa upande wake, Mtendaji Mkuu wa NFRA, Dk. Andrew Komba, alieleza kuwa vihenge vilivyokamilika kwa sasa vina uwezo wa kuhifadhi jumla ya tani 776,000 za mazao mbalimbali ya chakula. Alifafanua kuwa kiasi hiki kinajumuisha tani 32,000 za mpunga, pamoja na tani 400 za mtama ambazo tayari zimeshaondolewa kwa ajili ya matumizi.
Mjumbe wa PAC, Mheshimiwa Ester Matiko, alisema kuwa mradi huu umefikia malengo yaliyokusudiwa na utasaidia sana NFRA katika kutimiza dira ya kuwa na akiba ya chakula cha taifa ifikayo tani milioni tatu. Dira hii ilitolewa na Mheshimiwa Rais Samia Suluhu Hassan kama sehemu ya juhudi za kuimarisha usalama wa chakula nchini.
Katibu Mkuu wa Wizara ya Kilimo, Bwana Gerald Mweli, alikiri kuwa miradi hii awali ilikumbana na changamoto na ilikuwa imesimama kwa muda. Hata hivyo, alishukuru uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan kwa kuhakikisha kuwa miradi hiyo inapata fedha za kutosha ili kuendelea na kukamilika. Aliongeza kuwa wamepokea maelekezo kutoka kwa kamati ya PAC na wanafanya kazi kwa bidii kuhakikisha kuwa vituo vitano vilivyobaki kati ya nane vilivyopangwa vinakamilika haraka iwezekanavyo ili wananchi waweze kunufaika na huduma hizi muhimu.
Pamoja na mafanikio haya, Mjumbe mwingine wa PAC, Mheshimiwa Anatropia Ernest, alisisitiza umuhimu kwa NFRA kuweka mikakati madhubuti zaidi ya kuhifadhi chakula ili kuepuka upotevu unaoweza kutokea wakati wa uhifadhi. Alisema kuwa ni muhimu kuhakikisha kuwa akiba ya chakula inalindwa kwa gharama yoyote.
Serikali ya Tanzania inaendelea kuwekeza kwa nguvu katika kuboresha miundombinu ya uhifadhi wa chakula nchini. Lengo kuu ni kuhakikisha usalama wa chakula kwa wananchi wote na pia kuwawezesha wakulima wadogo kupata masoko ya uhakika kwa mazao yao, hivyo kuchangia katika ukuaji wa uchumi wa nchi. Miradi kama hii ya Babati ni hatua muhimu katika kufikia malengo hayo.