Benki Kuu ya Tanzania (BoT) imetoa onyo kali kwa watu wote wanaotoa huduma za mikopo kwa umma bila kuwa na leseni rasmi. BoT imesema kuwa mtu yeyote atakayekiuka agizo hilo atachukuliwa hatua kali za kisheria, ikiwa ni pamoja na kufungwa jela kwa muda usiopungua miaka miwili na usiozidi miaka mitano, kulipa faini kubwa ya kati ya Shilingi milioni 20 hadi milioni 100 za Kitanzania, au adhabu zote mbili kwa pamoja.
Onyo hili lilitolewa mnamo tarehe 26 Februari, 2025, katika mji wa Mtwara, na Ofisa Mwandamizi kutoka Idara ya Usimamizi wa Huduma Ndogo za Fedha wa Benki Kuu, Bwana Deogratius Mnyamani. Alikuwa akizungumza na waandishi wa habari kuhusu mafanikio yaliyopatikana na changamoto zinazoikabili BoT katika kusimamia sekta ya huduma ndogo za fedha nchini.
Bwana Mnyamani alieleza kuwa Benki Kuu inasimamia makundi manne makuu ya watoa huduma ndogo za fedha. Aliongeza kuwa ukuaji mkubwa umeonekana zaidi katika kundi la pili, ambalo linajumuisha watoa huduma ndogo za fedha ambao hawakusanyi amana kutoka kwa wateja. Hawa mara nyingi hujulikana kama 'wana-mkopo' wadogo wanaotoa mikopo kwa masharti mbalimbali.
Kulingana na takwimu zilizotolewa na Benki Kuu hadi kufikia tarehe 21 Februari, 2025, jumla ya maombi ya leseni 3,075 yalikuwa yamepokelewa kutoka kwa watoa huduma ndogo za fedha. Kati ya maombi hayo, leseni 2,450 tayari zilikuwa zimeshatolewa. Kwa sasa, BoT inapokea wastani wa maombi 18 hadi 20 kila wiki, na idadi hii inatarajiwa kuongezeka zaidi kabla ya kumalizika kwa mwaka huu. Hii inaonyesha ongezeko kubwa la watu na taasisi zinazotaka kufuata sheria na kutoa huduma hizi kwa uwazi.
Akizungumzia kuhusu Vyama vya Ushirika vya Akiba na Mikopo (SACCOS), Bwana Mnyamani alisema kuwa hadi tarehe 21 Februari, 2025, kulikuwa na SACCOS 970 zilizosajiliwa nchini. Alifafanua kuwa usimamizi wa SACCOS hizi kwa sasa umekabidhiwa kwa Tume ya Maendeleo ya Ushirika Tanzania, ambayo ina jukumu la kuhakikisha zinaendeshwa kwa mujibu wa sheria na kwa manufaa ya wanachama wao.
Aidha, Bwana Mnyamani alifichua kuwepo kwa vikundi vidogo vya akiba na mikopo vinavyojulikana kama VICOBA, ambavyo vinafanya kazi kwa wingi nchini. Alisema kuwa kuna VICOBA takriban 60,346 ambavyo vinatoa huduma za kifedha kwa wananchi katika ngazi mbalimbali. VICOBA vimekuwa msaada mkubwa kwa watu wengi hasa katika maeneo ambayo huduma rasmi za kibenki hazijafika au ni ngumu kupatikana.
"Watanzania wengi wameona fursa kubwa katika kundi la pili la huduma ndogo za fedha. Tunapokea maombi mengi ya leseni kila wiki, na tunaamini tutafikia zaidi ya maombi 3,600 kabla ya mwisho wa mwaka. Hii ni biashara inayokua kwa kasi sana, na watu kutoka nchi mbalimbali wamekuwa wakishirikiana na Watanzania katika kuanzisha na kuendesha biashara hii," alisisitiza Bwana Mnyamani.
Benki Kuu ya Tanzania imeendelea kusisitiza umuhimu wa kuzingatia sheria na taratibu zilizowekwa katika utoaji wa huduma za kifedha. Lengo kuu ni kulinda wateja wanaotumia huduma hizi dhidi ya utapeli na riba kubwa isiyoendana na sheria, na pia kuhakikisha kuwa sekta nzima inakua kwa uwazi na kwa kuzingatia uwajibikaji. BoT inataka kuhakikisha kuwa watoa huduma wote wanafanya kazi kwa mujibu wa sheria ili kujenga imani katika sekta ya fedha na kuchangia katika ukuaji endelevu wa uchumi wa nchi.