Sekta ya biashara mtandaoni nchini Tanzania imeibuka kuwa chanzo muhimu cha mapato kwa Serikali. Katika kipindi cha miezi tisa tu, kuanzia Julai mwaka 2024 hadi Machi mwaka 2025, Serikali imefanikiwa kukusanya kiasi kikubwa cha shilingi bilioni 192.78 kutokana na shughuli mbalimbali za biashara zinazofanyika kwa njia ya mtandao, ikiwemo sekta ya michezo ya kubahatisha mtandaoni. Mapato haya yametokana na kampuni 1,820 ambazo zimethibitishwa kusajiliwa rasmi na kuendesha shughuli zake kisheria.
Taarifa hii muhimu kwa umma na wadau wa sekta ya biashara ilitolewa bungeni jijini Dodoma na Naibu Waziri wa Viwanda na Biashara, Mheshimiwa Exaud Kigahe. Mheshimiwa Kigahe alikuwa akijibu swali la msingi kutoka kwa Mbunge wa Viti Maalum (CCM), Dkt. Ritta Kabati, ambaye alitaka kujua hatua madhubuti zinazochukuliwa na Serikali kusimamia na kudhibiti ukuaji huu wa biashara mtandaoni.
Naibu Waziri alieleza kuwa, kutokana na kasi kubwa ya ukuaji wa biashara mtandaoni (e-commerce) duniani na nchini Tanzania, Serikali imekuwa ikifanya kazi kwa bidii kuhakikisha kunakuwa na mfumo stahiki wa usimamizi. Alibainisha kuwa Serikali sasa iko katika hatua za mwisho za kukamilisha na kuanza utekelezaji wa Mkakati wa Kitaifa wa Biashara Mtandao (National Electronic Commerce Strategy). Lengo la mkakati huu ni kujenga mfumo thabiti utakaoendana na mabadiliko ya kiteknolojia, kuongeza tija katika biashara hii, na hatimaye kuongeza mapato ya taifa.
Mheshimiwa Kigahe alifafanua kuwa mkakati huo mpya ni mpana na unahusisha maboresho katika maeneo kadhaa ya msingi. Maeneo hayo ni pamoja na kuimarisha miundombinu ya teknolojia ya habari na mawasiliano (TEHAMA), kuboresha sera na sheria zinazosimamia biashara mtandaoni, kuboresha huduma za mawasiliano, kurahisisha na kuimarisha mifumo ya usafirishaji wa bidhaa zilizonunuliwa mtandaoni, kuimarisha usalama wa miamala ya fedha inayofanywa kwa njia ya mtandao, pamoja na kutoa elimu kwa umma juu ya namna sahihi na salama ya kutumia fursa za biashara za mtandao.
Akijibu swali la nyongeza kutoka kwa Dkt. Kabati kuhusu udhibiti wa vitendo vya utapeli vinavyoweza kutokea mtandaoni, Naibu Waziri Kigahe alithibitisha kuwa Serikali inalishughulikia suala hilo kwa uzito unaostahili. Alieleza kuwa mkakati mpya wa biashara mtandao ni sehemu ya utekelezaji wa Sera ya Taifa ya Biashara, hususan toleo lake lililoboreshwa la mwaka 2023. Aidha, alikumbusha uwepo wa sheria zingine muhimu zinazosaidia kudhibiti makosa ya mtandao na kulinda taarifa za watu, kama Sheria ya Usalama wa Taarifa Binafsi ya mwaka 2022 na Sheria ya Makosa ya Mtandao ya mwaka 2015.
Vilevile, Serikali inaendelea kushirikiana na sekta binafsi nchini kusaidia na kuhamasisha vijana wabunifu wanaojihusisha na biashara mtandaoni. Mfano mzuri uliotolewa ni ushirikiano kati ya kampuni ya Fortune Technology, inayomiliki programu ya simu iitwayo Swif Pack, na Shirika la Posta Tanzania. Ushirikiano huu unalenga kuwezesha mfumo salama na wa uhakika wa malipo na utoaji wa bidhaa zilizonunuliwa mtandaoni, hivyo kusaidia kukuza biashara kwa njia salama.
Kwa ujumla, takwimu za mapato zilizotolewa na Naibu Waziri Exaud Kigahe zinaonesha fursa kubwa kiuchumi iliyopo kwenye sekta ya biashara mtandaoni. Kukamilika na kuanza kutekelezwa kwa Mkakati wa Kitaifa wa Biashara Mtandao kunatoa matumaini kwamba Serikali inachukua hatua madhubuti kuhakikisha sekta hii inasimamiwa vizuri, inakuwa salama kwa watumiaji, inachangia kikamilifu katika uchumi wa taifa, na inatoa fursa za kukuza ubunifu na ajira kwa vijana.