Katika kile kinachoonekana kama mkakati kabambe wa kupunguza tatizo la ajira kwa vijana na kulisukuma taifa kuelekea uchumi wa viwanda, Serikali ya Awamu ya Sita imekanyaga kanyagio la gesi katika utekelezaji wa agizo la Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan la "Kila Halmashauri na VETA yake."
Dhamira hii njema inalenga kuhakikisha kuwa elimu ya ufundi stadi inamfuata kijana alipo, badala ya kijana kuifuata elimu hiyo mijini pekee. Mpango huu wa kimkakati unahusisha ujenzi wa vyuo vipya 145 nchi nzima, hatua ambayo itabadilisha kabisa sura ya nguvu kazi ya Tanzania.
Kutoka Ufundi wa Kawaida Kwenda Teknolojia ya Juu
Hadi sasa, takwimu zinaonyesha mafanikio yanayoonekana; vyuo 80 vimeshakamilika na vinaunguruma kwa kutoa mafunzo, huku vingine 65 vikiwa katika hatua mbalimbali za ujenzi na vinatarajiwa kukamilika ifikapo mwaka 2026.
Hata hivyo, habari kubwa zaidi si idadi ya majengo, bali ni mapinduzi ya mitaala. Akizungumza wakati wa ziara ya kukagua kazi za ubunifu katika Chuo cha VETA Mikumi, Mjumbe wa Bodi ya VETA Taifa, Bwana Abdulhamad Masai, amebainisha kuwa sasa VETA si useremala na uashi tu.
Bwana Masai amesema kuwa kufuatia maelekezo ya Rais Samia mara baada ya kuapishwa, VETA imelekeza nguvu katika fursa mpya za kiuchumi ambazo hazikupewa kipaumbele huko nyuma.
"Tunazungumzia mafunzo yanayohusu sekta ya Gesi na Mafuta, ujenzi na uendeshaji wa Reli ya Kisasa (SGR), pamoja na mabasi ya mwendokasi. Hizi ni sekta zinazokuwa kwa kasi nchini na zinahitaji wataalamu wazawa. Uwekezaji huu ni msingi wa kuzalisha mafundi na wabunifu watakaosaidia taifa kutatua changamoto za kiuchumi," alisisitiza Bwana Masai.
Mtaji wa Bure: Mikopo ya Halmashauri
Mjumbe huyo wa bodi hakusita kuwapa "amsha amsha" vijana wanaohitimu mafunzo hayo. Amewahimiza kutokaa kijiweni na vyeti vyao, bali watumie fursa ya mikopo ya asilimia 10 inayotolewa na halmashauri (kwa vijana, wanawake na wenye ulemavu).
Ushauri wake ni wazi: "Jisajilini, pata leseni, na anzisheni kampuni au biashara rasmi. Ujuzi mlioupata ni mtaji tosha, lakini mikopo hiyo itawawezesha kununua vitendea kazi na kujiajiri."
Changamoto za VETA Mikumi na Kilio cha Vifaa
Pamoja na mafanikio hayo, bado kuna kazi ya kufanya ili kufikia viwango vya kimataifa. Mkuu wa Chuo cha VETA Mikumi, Bi. Marynurce Kasozi, amekiri kuwepo kwa changamoto zinazopaswa kutatuliwa haraka ili kuendana na kasi ya teknolojia.
Bi. Kasozi amebainisha kuwa chuo hicho kinakabiliwa na uhaba wa madarasa na maeneo ya mafunzo kwa vitendo. Kubwa zaidi ni changamoto ya mashine zilizopo kutooana na teknolojia ya sasa inayotumika viwandani.
"Maboresho ya miundombinu ni muhimu sana. Hii itawawezesha vijana wetu kupata ujuzi wa kisasa (competence) unaohitajika kwenye soko la ajira la sasa ambalo linaushindani mkubwa," alieleza Mkuu huyo wa Chuo.
Mabinti wa Shoka Wavunja Miiko
Katika hatua ya kutia moyo, wanafunzi wa kike katika chuo hicho wameonyesha kuwa "kazi haina jinsia." Mariam Temekele, anayesomea fani ya ufundi magari, na Bahati Mussa, anayesomea uchomeleaji (welding), wamekuwa kivutio na mfano wa kuigwa.
Wakitoa wito kwa wasichana wengine, wamesema hofu haina nafasi katika ulimwengu wa sasa. "Kazi za ufundi zinaweza kufanywa na jinsia zote. Kikubwa ni uaminifu, nidhamu, na kujiamini," alisema Bahati Mussa, akiwa ameshikilia vifaa vyake vya kuchomelea, tayari kwa kazi.
Mpango huu wa VETA unatazamwa kama mkombozi wa kweli kwa vijana wa Kitanzania, ukibadili mtazamo kutoka "kusaka ajira" kwenda "kutengeneza ajira."