Kusuka nywele kwa mitindo mbalimbali, hasa kwa watu wenye asili ya Afrika, ni sehemu muhimu ya utamaduni ambao umekuwepo kwa karne nyingi. Muundo wa asili wa nywele za Waafrika, ambao ni mgumu na una uwezo wa kudumu kwa muda mrefu, unafanya kusuka kuwa chaguo maarufu na la kudumu. Hata hivyo, utafiti mpya umetoa wasiwasi mkubwa kuhusu usalama wa nywele bandia zinazotumika sana katika mitindo hii.
Shirika lisilo la kiserikali la Marekani, Consumer Reports, limefanya majaribio kwenye sampuli 10 maarufu za nywele bandia na kugundua kuwa zote zina kemikali ambazo zinaweza kusababisha saratani. Utafiti huo pia umebaini kuwepo kwa madini ya risasi katika nywele hizo. Hii ni habari ya kutisha, kwani wanawake wanaotumia nywele hizi wako katika mgusano wa moja kwa moja na kemikali hizo hatari kwa muda mrefu.
"Matokeo haya yanatia hofu kwa sababu wanawake wako katika mgusano wa moja kwa moja na kemikali hizi hatari kwa muda mrefu wanapokuwa na nywele zao zilizosukwa," anasema James Rogers, Mkuu wa Majaribio ya Usalama wa Bidhaa katika shirika la Consumer Reports. "Tunaamini kwamba kila unapokutana na kemikali hatari, madhara yake hujilimbikiza na huongezeka baada ya muda."
Hata hivyo, Rogers anasisitiza kuwa utafiti zaidi unahitajika ili kufahamu kikamilifu athari za kemikali hizi. Anahimiza mjadala kuhusu umuhimu wa kupata taarifa sahihi, si tu katika ngazi ya udhibiti, bali pia ndani ya jamii.
Wamiliki wa saluni, kama Josée na binti zake, wameshuhudia ongezeko la wateja wanaotaka mitindo mipya ya nywele, hasa baada ya wigi lililotengenezwa na saluni yao kutumiwa katika filamu maarufu ya Wicked. Hata hivyo, baadhi ya wateja wao wana wasiwasi kuhusu ripoti za kemikali hatari.
"Ninaona ni mbaya kwamba kampuni zimekuwa zinatufanyia haya kwa miaka mingi. Tunastahili kilicho bora zaidi," anasema Kellie-Ann, mteja anayesukwa kwa mara ya kwanza katika saluni ya Josée. Anatafuta chapa za nywele zisizo na kemikali hatari na plastiki, akiamini kuwa nywele zinazoweza kuharibika kiasili ni bora na zinafaa kwa mazingira.
Kwa upande mwingine, Ifeanyi, ambaye amekuwa akisuka nywele zake tangu utotoni, haogopi sana ripoti hizo. Anahoji kuwa watu hukutana na kemikali hatari kila siku kupitia vyakula vilivyosindikwa, pombe na sigara. "Ni vyema kuwa waangalifu, lakini siamini kwamba tunapaswa kuachana kabisa na mtindo huu wa nywele," anasema. Ana wasiwasi kuwa mijadala katika mitandao ya kijamii inaweza kuwafanya watu waogope kusukwa, jambo ambalo linaweza kuathiri biashara za watu weusi katika sekta ya nywele.
Utafiti wa awali unaonyesha kuwa wanawake weusi hutumia mara sita zaidi ya gharama kwa ajili ya nywele zao ikilinganishwa na wanawake wengine. Ifeanyi anahimiza kampuni kufanya juhudi kuhakikisha bidhaa zao ni salama, badala ya kuwafanya watu wahisi kuwa tamaduni zao za asili ni mbaya.
Kwa wengine, mabadiliko katika mtazamo kuhusu nywele bandia yanafungua fursa za biashara mpya. Tendai Moyo, ambaye alianzisha kampuni yake inayouza nywele za asili na nywele bandia zinazoweza kuharibika kiasili, ameona ongezeko kubwa la mahitaji tangu utafiti huu utolewe. Hata hivyo, bei ya bidhaa zake ni kubwa zaidi kuliko chapa za kawaida, jambo ambalo linaweza kuwa changamoto kwa wateja wenye bajeti ndogo.
Licha ya hofu inayoongezeka kuhusu athari za kiafya, kusuka nywele kunabaki kuwa sehemu muhimu ya utamaduni wa wanawake weusi. Naomi, mmoja wa wafanyakazi wa saluni ya Josée, anasisitiza kuwa ususi si kazi tu, bali ni utamaduni unaounganisha familia na kuwapa nguvu wanawake.
Chanzo: BBC