Utafiti mpya umebaini kuwa hata tofauti ndogo ya dakika chache tu katika wastani wa muda wa kulala kati ya vijana balehe wanaolala muda mrefu kiasi na wale wanaolala muda mfupi inaweza kuleta tofauti kubwa katika uwezo wao wa kiakili na utendaji kazi wa ubongo. Hii inamaanisha kuwa kuongeza hata dakika chache za usingizi kunaweza kuwa na manufaa makubwa kwa maendeleo ya vijana.
Timu ya watafiti kutoka Taasisi ya Sayansi na Teknolojia ya Ubongo Bandia katika Chuo Kikuu cha Fudan nchini China, wakiongozwa na Wei Cheng, walichapisha matokeo ya utafiti wao katika jarida la kimataifa la kisayansi 'Cell Reports' toleo la Mei (2025). Walichambua data za vijana 3,222 walioshiriki katika utafiti mkubwa unaoendelea nchini Marekani kuhusu Maendeleo ya Ubongo na Utambuzi kwa Vijana (ABCD). Data hizo zilijumuisha matokeo ya skana za ubongo, vipimo vya uwezo wa utambuzi kama vile kusoma, msamiati, na uwezo wa kutatua matatizo, pamoja na taarifa za usingizi zilizokusanywa kupitia vifaa vya kielektroniki vilivyovaliwa na washiriki.
Moja ya matokeo ya awali yaliyobainika ni kwamba hata kundi la vijana walioonekana kulala muda mrefu zaidi katika utafiti huo bado hawakufikia kiwango kinachopendekezwa na wataalamu. Wataalamu wa usingizi wanashauri vijana wenye umri wa miaka 13 hadi 18 wapate usingizi wa kati ya saa 8 hadi 10 kila usiku. Hata hivyo, katika utafiti huu, kundi lililolala muda mrefu zaidi lilipata wastani wa chini ya saa 8 za usingizi.
Watafiti waliwagawanya vijana hao katika makundi matatu kulingana na wastani wa muda wao wa kulala. Kundi la kwanza (lilijumuisha 39% ya washiriki) lilipata wastani wa saa 7 na dakika 10 za usingizi – hawa ndio waliokuwa wakichelewa zaidi kulala na kuamka mapema zaidi. Kundi la pili (24%) lilipata wastani wa saa 7 na dakika 21. Kundi la tatu (37%) lilipata wastani wa saa 7 na dakika 25 – hawa ndio waliokuwa wakiwahi zaidi kulala na kupata muda mrefu zaidi wa usingizi.
Ingawa tofauti ya wastani wa muda wa kulala kati ya kundi lililolala muda mfupi zaidi (saa 7 na dakika 10) na lile lililolala muda mrefu zaidi (saa 7 na dakika 25) ilikuwa ni dakika 15 tu, matokeo ya vipimo vya uwezo wa utambuzi yalionyesha tofauti kubwa. Kundi lililolala saa 7 na dakika 25 lilipata alama za juu zaidi katika vipimo vyote, likifuatiwa na kundi la saa 7 na dakika 21, na kisha kundi la saa 7 na dakika 10. Hii ilionyesha uhusiano wa moja kwa moja kati ya muda wa usingizi na uwezo wa kiakili.
Matokeo ya skana za ubongo pia yaliunga mkono hili. Vijana katika kundi lililolala muda mrefu zaidi (saa 7 na dakika 25) walionyesha kuwa na ujazo mkubwa zaidi wa ubongo na utendaji kazi bora zaidi katika maeneo mbalimbali ya ubongo ikilinganishwa na makundi mengine.
Watafiti walieleza kushangazwa kwao na jinsi tofauti ndogo kama hiyo ya usingizi inavyoweza kuleta athari kubwa. "Tulishangaa kuona kuwa tofauti ndogo katika usingizi inahusishwa na tofauti katika uwezo wa utambuzi," walisema watafiti. Wanaamini kuwa ingawa inaonekana kama tofauti ndogo kwa siku moja, athari zake hujilimbikiza na zinaweza kuleta tofauti kubwa zaidi kadri muda unavyokwenda.
Akizungumzia utafiti huo (ingawa hakushiriki), Profesa Colin Espie wa Tiba ya Usingizi katika Chuo Kikuu cha Oxford nchini Uingereza, aliliambia gazeti la The Guardian la Uingereza tarehe 22 Aprili, kuwa usingizi ni muhimu sana kwa binadamu, hasa katika kipindi cha ukuaji, ili kuuwezesha ubongo ulioendelea sana kufanya kazi ngumu. Alisisitiza umuhimu wa kuongeza maudhui kuhusu afya ya usingizi katika mitaala ya elimu ya sekondari ili kujenga jamii inayothamini usingizi. Matokeo haya yana umuhimu mkubwa kwa wanafunzi, wazazi, na waelimishaji nchini Tanzania, yakikumbusha kuwa kuhakikisha vijana wanapata usingizi wa kutosha, hata kama ni kuongeza dakika chache tu, ni uwekezaji muhimu katika afya zao za akili na mafanikio yao kielimu.