Kumetokea nafuu kubwa katika vita dhidi ya ukatili kwa watoto na vijana nchini Tanzania, ambapo ripoti mpya ya kitaifa imeonyesha kupungua kwa kiasi kikubwa kwa vitendo hivyo ndani ya kipindi cha miaka 15. Matokeo haya ya kutia moyo, yanayotokana na Utafiti wa Kitaifa wa Ukatili Dhidi ya Watoto wa mwaka 2024 (VACS 2024), yalitangazwa rasmi jijini Dar es Salaam na Waziri wa Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wanawake na Makundi Maalum, Dkt. Dorothy Gwajima.
Akitoa takwimu za kulinganisha na utafiti kama huo uliofanyika mwaka 2009, Dkt. Gwajima alibainisha mafanikio makubwa. Kwa upande wa watoto wa kike, vitendo vya ukatili wa kingono vimeshuka kutoka asilimia 33 hadi asilimia 11. Aidha, ukatili wa kimwili umeporomoka vikali kutoka asilimia 76 hadi asilimia 24, huku ule wa kihisia ukishuka kidogo kutoka asilimia 25 hadi 22. Hali ni nzuri pia kwa watoto wa kiume, ambapo ukatili wa kingono umepungua kutoka asilimia 21 hadi asilimia 5, na ukatili wa kimwili ukishuka kutoka asilimia 74 hadi 21.
Waziri Gwajima alisisitiza kuwa, licha ya mafanikio haya ya wazi, Serikali haitalegeza kamba. Badala yake, matokeo haya yatatumika kama dira ya kuboresha mipango na mikakati iliyopo, na kuandaa afua mpya zenye nguvu zaidi ili kutokomeza kabisa vitendo hivi viovu na kujenga mazingira salama kwa watoto.
Utafiti huu wa kina uliongozwa na wizara yake na kutekelezwa kwa ushirikiano wa taasisi za kitaifa na kimataifa, zikiwemo Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS), Ofisi ya Mtakwimu Mkuu wa Serikali ya Mapinduzi Zanzibar (OCGS), UNICEF, Shirika la Tanzania Health Promotion Support (THPS), na Kituo cha Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa cha Marekani (CDC). Kwa mujibu wa Mtakwimu Mkuu wa Serikali, Amina Msengwa, utafiti ulifanyika katika mikoa yote 31 ya Tanzania na kuwahoji jumla ya watoto na vijana 11,414.
Kwa upande wake, Serikali ya Mapinduzi Zanzibar, kupitia kwa Waziri wake wa Maendeleo ya Jamii, Riziki Pembe Juma, imeahidi kutumia matokeo haya kuimarisha ulinzi kwa watoto. Akisoma taarifa kwa niaba yake, Katibu Mkuu Khatib Mwadini Khatib, alithibitisha kuwa Zanzibar ipo tayari kubadilisha sheria na kanuni zilizopo ili kuhakikisha watoto na vijana wanapata ulinzi stahiki na kuwa salama muda wote.