Akili Kubwa: Wasomi wa Kitanzania na Malawi Watengeneza 'Njia ya Matumaini' Kutoka Taiwan hadi Morogoro

culture | Wed Dec 10 2025


Akili Kubwa: Wasomi wa Kitanzania na Malawi Watengeneza 'Njia ya Matumaini' Kutoka Taiwan hadi Morogoro

Wakati dunia ikipambana na majanga ya asili yanayotokana na ghadhabu ya asili, wasomi vijana kutoka Afrika Mashariki na Kusini wameamua kutolala usingizi fofofo, bali kutumia elimu wanayoipata ughaibuni kuwa tochi ya kumulika giza nyumbani. Katika hatua ya kuigwa na yenye tija, zaidi ya wanafunzi 500 wa shule za msingi na sekondari kutoka Tanzania na Malawi wanatarajiwa kunufaika na mradi kabambe wa kuwajengea uwezo wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi na kuimarisha usalama wa chakula.


Ubunifu huu wa kizalendo unatokana na akili za vijana wawili machachari, Michael Mshana, mtoto wa Kitanzania, na mwenzake Shalom Mughogho kutoka Malawi. Vijana hawa, ambao kwa sasa wanapiga kitabu katika Chuo Kikuu cha Nanhua nchini Taiwan, wameanzisha mradi uitwao "Pathway to Resilience" (Njia ya Ustahimilivu). Msukumo wa mradi huu umetokana na maumivu ya kuona nchi zao zikiteseka na ukame, mvua zisizotabirika, na njaa, hali inayotishia mustakabali wa vizazi vijavyo.


Mradi huu, ambao umepata nguvu ya kifedha kutoka mpango wa "Higher Education Sprout Program" wa nchini Taiwan, unalenga kuwataka wasomi kutokaa na elimu zao maktaba, bali kuzishusha chini kutatua kero za wananchi ("Community engagement"). Kwa muda wa wiki mbili, vijana hawa wamekuwa wakitoa elimu, sio tu ya darasani, bali ujuzi wa maisha (life skills), lishe bora, afya ya akili, na muhimu zaidi, namna ya kutumia teknolojia ya kisasa kupambana na adui mabadiliko ya tabianchi.


Kwa hapa nyumbani Tanzania, mkoa wa Morogoro, ambao unajulikana kwa rutuba na milima ya Uluguru lakini pia ukikabiliwa na changamoto za kimazingira, umekuwa wanufaika mkuu. Taasisi zilizofikiwa na neema hii ni pamoja na Shule ya Msingi Ngomeni, Shule ya Sekondari Kilimanjaro, Chuo cha Ualimu Mhonda, na wabobezi wa kilimo kutoka Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA). Hii ni hatua muhimu sana kwani Morogoro ni ghala la chakula, na vijana hawa ndio watakaorithi mashamba hayo.


Akizungumzia dhumuni la mradi huo, Michael Mshana alisisitiza kuwa lengo sio tu kutoa vyeti, bali kubadili fikra. "Tunataka kuwajengea vijana wetu uwezo wa kujitambua. Tunataka wajue wana vipaji, wajiamini, na waweze kufanya maamuzi sahihi. Tunataka watoke hapa wakiwa mabalozi wa mabadiliko, tayari kuleta mapinduzi katika jamii zao badala ya kulalamika," alieleza Mshana kwa hamasa.


Kwa upande wa Malawi, ambayo imekuwa ikikumbwa na vimbunga na mafuriko ya mara kwa mara, mradi umefikia maeneo ya Mbalame, Magwero, Chinkhuti, na Chuzu. Shalom Mughogho anaamini kuwa Afrika inahitaji kizazi kinachofikiri kimkakati. "Hatuwezi kuendelea kulima au kuishi kama zamani. Mabadiliko ya tabianchi ni halisi, na vijana ndio msingi wa mageuzi haya. Lazima tuwaandae sasa ili walinde mazingira na kuhakikisha kesho tuna chakula mezani," alisema Mughogho.


Mradi wa "Pathway to Resilience" unatarajiwa kuwa chachu ya ushirikiano zaidi kati ya taasisi za elimu, mashirika ya kijamii, na wadau wa maendeleo. Ni mfano hai wa jinsi "Diaspora" wanavyoweza kuwa daraja la maendeleo, wakileta ujuzi na rasilimali kutoka mataifa yaliyoendelea kama Taiwan kuja kubadili maisha ya kijana wa kijijini Morogoro au Lilongwe.

The copyright for this content belongs to the copyright holder or provider. Unauthorized use may result in legal liability under copyright laws and other regulations.