Mchezo wa Jadi Afrika 'Kubinua Mkono' Wapiga Hodi Michezo ya Kimataifa, Olimpiki Yamezewa Mate

sports | Wed May 14 2025


Mchezo wa Jadi Afrika 'Kubinua Mkono' Wapiga Hodi Michezo ya Kimataifa, Olimpiki Yamezewa Mate

Picha ya watu wawili wameketi meza moja, mikono yao ya nguvu imekamatana, kila mmoja akijaribu kumlaza mwenzake kwa nguvu ya mkono, ni maarufu sana. Huu ni mchezo wa kubinua mkono, unaojulikana kitaalamu kama "Arm Wrestling," ambao kwa karne nyingi umekuwa sehemu ya burudani na upimaji nguvu usio rasmi katika tamaduni nyingi, hususan barani Afrika. Hata hivyo, kwa mujibu wa ripoti ya CNN ya tarehe 13 Mei 2025, mchezo huu sasa unapata kutambulika kimataifa kama fani kamili ya kimichezo, na bara la Afrika liko mstari wa mbele katika kuleta mapinduzi haya.


Kinyume na dhana ya wengi, kubinua mkono si suala la nguvu za mkono pekee. Wachezaji, wanaoitwa ‘pullers’, hutumia mbinu za hali ya juu zinazohusisha mwili mzima – kuanzia ufundi wa kuzungusha kiwiko cha mkono, udhibiti wa vidole, namna ya kutumia kiwiko kama nguzo, hadi utunzaji wa uwiano wa mwili. Kama ilivyo kwenye michezo mingine ya mapigano kama ngumi au mieleka, kubinua mkono kuna madaraja ya uzito na jinsia, na wachezaji huwa na mitindo yao ya kipekee ya kimbinu kama ‘top roll’ au ‘hook’. Shirikisho la Kimataifa la Kubinua Mkono (WAF) linaeleza kuwa misingi ya mchezo huu kama fani ya kimataifa ilianza kuwekwa rasmi mwaka 1979, wakati mashindano ya kwanza ya dunia yalipofanyika huko Wetaskiwin, Canada. Inadaiwa pia kuwa michoro ya kale kutoka Misri ya zamani inaonesha matukio yanayofanana na mchezo huu, kuashiria mizizi yake ya kihistoria barani Afrika.


Hivi sasa, mchezo wa kubinua mkono unashamiri kwa kasi barani Afrika. Hatua kubwa ilipigwa Machi 2024, wakati mchezo huu ulipojumuishwa rasmi kwa mara ya kwanza katika Michezo ya 13 ya Afrika (African Games) iliyofanyika Accra, Ghana. Mtu muhimu nyuma ya mafanikio haya ni Charles Osei Assibey, Rais wa Shirikisho la Kubinua Mkono Afrika (AFA). Assibey, ambaye awali alikuwa mwandishi wa habari wa utangazaji, alianzisha Shirikisho la Kubinua Mkono la Ghana mwaka 2016 na kisha akachaguliwa kuwa Rais wa AFA mwaka 2022. Juhudi zake zimeanza kuzaa matunda dhahiri.


Timu ya Ghana iling'ara vilivyo kwenye Michezo ya Afrika ya mwaka 2024, ikijinyakulia medali 41 kati ya 84 zilizokuwa zinashindaniwa katika mchezo wa kubinua mkono. Nahodha wa timu ya wanaume, Edward Asamoah, alishinda medali za dhahabu kwa mkono wa kushoto na kulia katika daraja la uzito wa kilo 90. Mchezaji wa kike, Grace Minta, ambaye zamani alikuwa afisa wa polisi, alishinda mataji mawili kwenye Michezo hiyo na miezi mitano baadaye, akatwaa ubingwa wa dunia nchini Moldova, na hivyo kuwa Mghana wa kwanza kufikia kilele hicho. "Ninajisikia fahari sana," alisema Minta, "Natamani kuibua na kukuza vijana wengi zaidi katika mchezo huu."


Lengo kuu sasa ni kuona mchezo huu ukifika hadi kwenye Michezo ya Olimpiki. Kwa sasa, nchi tisa za Afrika ni wanachama rasmi wa WAF, na idadi hiyo inaendelea kuongezeka. Hata hivyo, safari bado ni ndefu. Kwenye Mashindano ya Dunia ya mwaka 2024, mataifa kama Kazakhstan (iliyojishindia medali 159, zikiwemo 52 za dhahabu), Uturuki, na Georgia yalitawala. Misri ilishika nafasi ya 36 na Ghana ya 38. Rais Assibey anaeleza kuwa, "Kazakhstan inakuza mchezo huu kuanzia mashuleni na hupeleka zaidi ya wachezaji 100 kwenye mashindano ya dunia kila mwaka. Afrika bado iko nyuma kwa upande wa udhamini na uwekezaji."


Pamoja na hayo, Shirikisho la Kubinua Mkono Afrika linapigania mchezo huu uendelee kuwa rasmi katika Michezo ijayo ya Afrika itakayofanyika Cairo, Misri mwaka 2027. Ingawa ombi la kujumuisha mchezo wa kubinua mkono kwa watu wenye ulemavu (Para Armwrestling) katika Michezo ya LA 2028 Paralympics halikufanikiwa, matumaini ya kufikia Olimpiki kwa ujumla bado yapo juu. "Tunaelekea kwenye jukwaa la Olimpiki na tutafika hivi karibuni," alisema Assibey kwa matumaini. "Siku hiyo ikifika, nitaweza kulala fofofo kwa amani." Hii ni ishara ya ndoto kubwa ya Afrika kuona michezo yake ya jadi iking'ara kimataifa.

The copyright for this content belongs to the copyright holder or provider. Unauthorized use may result in legal liability under copyright laws and other regulations.