Kuelekea kipindi muhimu cha uchaguzi nchini Tanzania, waandishi wa habari wametakiwa kutafakari kwa kina jukumu lao la kitaaluma na kuzingatia umakini katika taarifa wanazowasilisha kwa umma. Waratibu wa masuala ya haki za binadamu wamesisitiza kuwa wanahabari wanapaswa kuongoza mijadala na ajenda za msingi ambazo zitachangia katika kufanyika kwa uchaguzi ulio huru na wa haki, unaoaminika na pande zote.
Wito huu umetolewa na Wakili Onesmo Olengurumwa, ambaye ni Mratibu Kitaifa wa Mtandao wa Watetezi wa Haki za Binadamu Tanzania (THRDC). Alitoa wito huo wakati akifungua mafunzo maalum ya siku moja yaliyofanyika jijini Dar es Salaam, yakiwaleta pamoja zaidi ya waandishi wa habari 130 kutoka mikoa mbalimbali ya Tanzania Bara na Visiwani.
Wakili Olengurumwa alieleza kuwa, katika kipindi hiki cha kuelekea uchaguzi, jukumu la waandishi wa habari ni kubwa mno. Alisisitiza umuhimu wa wao kufanya kazi kwa kuzingatia kikamilifu maadili ya taaluma, sheria, na kanuni zilizopo, ili kuhakikisha wanatoa taarifa ambazo si tu sahihi, bali pia zinazojenga na kuimarisha jamii badala ya kuleta mgawanyiko au sintofahamu.
"Madhumuni ya mafunzo haya ni kuwajengea uwezo wa kina waandishi wa habari kuhusu mambo muhimu kama sheria za uchaguzi zinazowaongoza, hatua za usalama na ulinzi wao binafsi wakati wanapotekeleza majukumu yao ya kuripoti habari za kisiasa na uchaguzi, pamoja na umuhimu wa kudumu katika misingi imara ya maadili ya kitaaluma hususani katika kipindi hiki cha uchaguzi," alifafanua Wakili Olengurumwa.
Zaidi ya wito huo kwa wanahabari, Wakili Olengurumwa alitoa rai nzito kwa viongozi wakuu wa kitaifa, akiwemo Mheshimiwa Rais Samia Suluhu Hassan, vyama vyote vya siasa, na taasisi zinazosimamia uchaguzi nchini. Aliomba pande hizi kuona umuhimu wa kukutana na kufanya majadiliano ya kitaifa yenye lengo la kufikia mwafaka juu ya masuala mbalimbali yanayohusu mchakato wa uchaguzi. Alibainisha kuwa THRDC iko tayari kutoa msaada wa kuratibu au kuwezesha mchakato huo endapo pande zote husika zitakubali kukaa meza moja, kujadili changamoto na malalamiko yaliyopo, na kuyapatia suluhu. Alisisitiza kuwa lengo kuu ni kuhakikisha Tanzania inafika mwezi Oktoba (ambapo uchaguzi unatarajiwa) ikiwa taifa moja, lenye maridhiano, na utayari wa kushiriki katika mchakato wa kidemokrasia kwa amani na utulivu.
Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Umoja wa Waandishi wa Habari Tanzania (TJA), Bwana Kenneth Sibaya, alitoa nasaha kwa waandishi wa habari kuwa na subira na uvumilivu hata wanapokumbana na changamoto za kazi au mazingira magumu ya kuripoti habari za uchaguzi. Aliwataka kuendelea kufanya kazi zao kwa kujituma, weledi, na kwa kuzingatia maadili ya taaluma, akisisitiza kuwa kazi ya mwandishi wa habari inapaswa kuonekana kama baraka kwa jamii, si laana.
Naye mwandishi mkongwe na mzoefu, Bwana Deus Kibamba, alichangia mjadala kwa kugusia changamoto za mifumo ya uchaguzi barani Afrika. Alieleza kuwa mara nyingi mifumo hii ina kasoro na inakabiliwa na matatizo mengi. Alisisitiza jukumu muhimu la waandishi wa habari katika kuchunguza mifumo hii kwa kina, kubainisha vyanzo vya matatizo hayo, na kutoa mapendekezo au kuandika taarifa zinazoweza kuchochea mabadiliko yatakayowezesha mifumo ya uchaguzi kuwa bora na hatimaye kuwezesha uchaguzi huru na wa haki kufanyika.
Mafunzo hayo muhimu yalifikia tamati kwa washiriki kugawiwa makoti maalum ya kuwatambulisha na kuongeza usalama wao wakati wanapotekeleza majukumu ya kuripoti, pamoja na kupata vyeti vya kuthibitisha ushiriki wao katika mafunzo hayo. Hii ni hatua muhimu katika kuwaandaa waandishi wa habari kukabiliana na mazingira ya kuripoti habari za uchaguzi, ambayo mara nyingi yanaweza kuwa na changamoto za kiusalama au za kimaadili.