Wakati Tanzania ikijivunia kuendelea kupiga hatua katika vita dhidi ya rushwa kwa kupanda kutoka nafasi ya 87 hadi 82 duniani, Bodi ya Ushauri ya Masuala ya Rushwa ya Umoja wa Afrika (AUABC) imetoa mkakati wa hatua tano unaolenga kuongeza kasi ya mapambano hayo barani kote. Imesisitiza kuwa rushwa ndiyo chanzo kikuu cha kudumaa kwa maendeleo na kudhoofisha demokrasia.
Akizungumza jijini Arusha leo, Julai 11, 2025, katika maadhimisho ya siku ya mapambano dhidi ya rushwa barani Afrika, Waziri wa Nchi (Utumishi na Utawala Bora), George Simbachawene, alisema Tanzania inajivunia mafanikio yake ya kupanda katika viwango vya kimataifa vya uwazi kila mwaka tangu 2019. "Haya ni mafanikio yanayotokana na ushirikiano wa wadau wote. Lazima tuendelee kubuni mbinu mpya, hasa kujenga mifumo ya TEHAMA ili kupunguza mianya ya rushwa na kuongeza uwazi," alisema Simbachawene.
Licha ya mafanikio ya Tanzania, hali kwa bara la Afrika bado ni tete. Mjumbe wa Bodi ya AUABC, Benjamin Kapera, alifichua takwimu za kutisha kutoka Mfuko wa Mo Ibrahim, zinazoonyesha kuwa Afrika inapoteza takriban Dola za Marekani bilioni 128 kila mwaka kutokana na rushwa. Kiasi hiki ni sawa na asilimia 50 ya mapato yake yote ya kodi au asilimia 25 ya Pato la Taifa. Alisema fedha hizi zingeweza kuboresha huduma za afya, elimu, na miundombinu.
"Rushwa inasababisha wagonjwa kukosa matibabu, vijana kukosa haki zao, na hata kuathiri uhalali wa michakato ya uchaguzi. Ni adui mkubwa wa utu na haki," alisema Kapera.
Ili kukabiliana na janga hili, AUABC imependekeza mkakati wa hatua tano kwa nchi wanachama:
- Kuimarisha Taasisi: Kuzipa nguvu na uhuru taasisi za kupambana na rushwa.
- Kuimarisha Uwajibikaji: Kujenga mifumo inayowawajibisha viongozi.
- Kukuza Ushirikiano: Kuongeza ushirikiano wa kikanda katika kubadilishana taarifa na kuwarejesha wahalifu.
- Kuwekeza Kwenye Elimu: Kutoa elimu kwa umma kuhusu madhara ya rushwa ili kujenga utamaduni wa uadilifu.
- Utekelezaji wa Sheria: Kuhakikisha sheria za kupambana na rushwa zinatekelezwa bila upendeleo kwa mtu yeyote.
Mkurugenzi Mkuu wa TAKUKURU, Crispin Chalamila, alisisitiza kuwa vita dhidi ya rushwa ni takwa la kikatiba nchini Tanzania, na ni muhimu katika kulinda utu na kuondoa aina zote za dhuluma na uonevu.