Wakati Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania likiwa limevunjwa rasmi jana na Rais Samia Suluhu Hassan, na nchi kuelekea katika mchakato wa Uchaguzi Mkuu wa Oktoba 29, sauti za wananchi kutoka maeneo mbalimbali nchini zimepazwa zikitoa wasifu na masharti ya aina ya wawakilishi wanaowataka. Ujumbe wao uko wazi: wamechoka na wabunge wasio na sauti bungeni na wanataka wawakilishi watakaokuwa watetezi halisi wa shida zao na walinzi wa rasilimali za umma.
Kilio kikuu kinachosikika kutoka Kagera hadi Shinyanga, Mwanza hadi Buchosa ni hitaji la kupata wabunge wenye uwezo wa kujenga hoja imara zinazogusa maisha yao ya kila siku. Wananchi wamesema wanataka wawakilishi watakaosimama kidete bungeni kuzungumzia changamoto za miundombinu ya barabara, upatikanaji wa maji safi, huduma bora za afya, na elimu. Wameeleza kuchoshwa na wanasiasa wanaotoa ahadi nyingi wakati wa kampeni na kisha kupotea, wakisahau yale yaliyowapeleka mjini Dodoma.
"Wakiwa wanatafuta kura utasikia ahadi nyingi sana, lakini akifika bungeni utetezi wa yale mambo hauonekani," alisema Bernard Claveri, mkazi wa Matopeni, Kagera, akieleza hisia zinazoakisiwa na wengi. Wananchi wanataka wabunge ambao watarejea majimboni mwao mara kwa mara, kufanya mikutano, na kusikiliza kero zao ili kuzipeleka serikalini kwa ajili ya utatuzi.
Sharti jingine zito lililotolewa na wananchi ni kwa Bunge lijalo kuwa makini na Ripoti ya Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG). Wananchi kama Daudi Jacob wa Kahama wameeleza kusikitishwa na jinsi wabunge wengi wanavyokaa kimya kuhusu ubadhirifu wa mabilioni ya fedha za umma unaoanikwa na ripoti hiyo kila mwaka. Wanataka wabunge watakaoibana serikali na kuhakikisha wale wote wanaohusika na upotevu wa fedha za umma wanachukuliwa hatua stahiki.
Akichangia mjadala huo, mchambuzi wa siasa, Hamduny Marcel, aliongeza kuwa japo uwezo wa kuzungumza ni muhimu, kipimo halisi cha mbunge bora ni matokeo chanya. Alisema kuna tofauti kati ya kuongea sana bila vitendo na kuzungumza kwa hoja zenye mashiko zinazoleta majawabu kwa changamoto za wananchi. Kwa mantiki hiyo, ujumbe wa Watanzania kwa wagombea wa 2025 ni kwamba safari hii, wananchi watawapima kwa uwezo wao wa kuleta maendeleo yanayoonekana na si kwa maneno matupu.