Maadhimisho ya kitaifa ya Siku ya Wafanyakazi Duniani, Mei Mosi, yaliyofanyika leo Mkoani Shinyanga, yamekuwa jukwaa muhimu kwa Shirikisho la Vyama vya Wafanyakazi Tanzania (TUCTA) kueleza bayana changamoto zinazowakabili wafanyakazi, huku uongozi wa mkoa ukitoa ahadi ya dhati ya kuzifanyia kazi kwa haraka.
Mratibu wa TUCTA mkoani Shinyanga, Bwana Ramadhani Pangara, akisoma risala ya wafanyakazi mkoani humo, alitoa ombi la dhati na la kipaumbele kwa serikali kufanya marekebisho ya haraka kuhusu Mfumo wa Kikokotoo cha Pensheni na kurudisha utaratibu wa zamani wa kulipa mafao ya mkupuo kwa asilimia 50 ya mafao yote stahiki. Pangara alisisitiza kwa hisia kuwa "Tatizo la kikokotoo hiki kinachoendelea kutumika sasa linatunyima usingizi kabisa, linatuumiza sana" wafanyakazi na wastaafu, ndiyo maana wanaomba serikali ilirudishe kikokotoo cha zamani cha asilimia 50, ambacho walikuwa wakikielewa na kuwa na uhakika nacho. Suala hili la kikokotoo limekuwa kilio cha muda mrefu cha wafanyakazi na wastaafu kote nchini, kikihitaji suluhu ya kudumu.
Mbali na suala la pensheni, risala hiyo ilianisha changamoto nyingine kadhaa muhimu zinazoathiri maslahi na ustawi wa wafanyakazi. Moja ni tatizo la wastaafu kucheleweshewa kulipwa mafao yao ya kiinua mgongo na pensheni kwa wakati mara baada ya kumaliza utumishi wao. TUCTA imeomba serikali ihakikishe mifuko ya hifadhi ya jamii inalipa mafao hayo mapema, ikiwezekana mara tu wastaafu wanapomaliza likizo yao ya kwanza ya kabla ya kustaafu, ili waweze kuanza maisha mapya bila kukumbwa na ugumu wa kifedha.
Changamoto nyingine kubwa iliyotajwa inahusu waajiri wa sekta binafsi, ambapo baadhi yao wamekuwa hawazingatii sheria na taratibu za ajira za nchi. Hii inajumuisha tabia ya kutowapatia wafanyakazi wao mikataba rasmi ya kazi iliyoandikwa na kisheria, au kukiuka masharti ya mikataba iliyopo. Pia, kuna tabia ya baadhi ya waajiri kutoruhusu wafanyakazi wao kujiunga na vyama halali vya wafanyakazi, jambo ambalo ni haki yao kikatiba na kisheria. Wale wanaojaribu kujiunga na vyama hivi hukumbwa na vitisho kutoka kwa waajiri wao, au hata kufukuzwa kazi kinyume cha sheria za kazi.
Vile vile, ililalamikiwa tabia ya waajiri wengi kutoruhusu wafanyakazi kujiunga na vyama vya wafanyakazi, na wanaotaka kujiunga hupewa vitisho au kufukuzwa kazi, ikieleza kuwa hii ni kinyume cha haki za kimsingi za wafanyakazi. Ikaelezwa pia kuhusu tatizo sugu la kutopelekwa kwa wakati kwa michango ya wafanyakazi, ambayo hukatwa kutoka kwenye mishahara yao, kwenda kwenye mifuko ya hifadhi ya jamii kama NSSF, na hata kutopewa hati za malipo (payslips) kuonyesha makato na michango iliyofanyika, jambo linalosababisha ukosefu wa uwazi na uhakika wa mafao ya baadaye. Mfuko wa Taifa wa Bima ya Afya (NHIF) nao uliguswa, ambapo wafanyakazi wanalalamikia kupunguzwa kwa baadhi ya vifurushi vya huduma za afya, jambo wanaloliona kama kuwanyanyasa watumishi na kuathiri upatikanaji wa huduma bora za afya. Mwisho, walilalamikia tabia isiyo nzuri ya baadhi ya waajiri kutowapatia motisha au kutambua jitihada za wafanyakazi wao wanaofanya vizuri na hata kuwanyima zawadi au shukrani wakati wa maadhimisho muhimu kama Mei Mosi.
Mratibu Pangara alimalizia risala yake kwa kuiomba serikali iendelee kujali maslahi ya wafanyakazi kwa ujumla na kutatua changamoto hizi kwa kasi, akisisitiza kuwa wafanyakazi ndiyo mhimili mkuu na nguzo ya uchumi na maendeleo ya taifa lolote lile, na hivyo wanastahili kuishi katika mazingira bora ya kazi na kuwa na uhakika wa maisha ya baada ya kustaafu.
Akijibu hoja na changamoto hizo zilizowasilishwa na TUCTA, Mkuu wa Mkoa wa Shinyanga, Mheshimiwa Anamringi Macha, aliwataka wafanyakazi kuendelea kufanya kazi kwa bidii, maarifa, na weledi wa hali ya juu katika sehemu zao za kazi. Alikiri kuwa serikali inafahamu uwepo wa changamoto hizo na inaendelea kuzishughulikia kwa kadri inavyowezekana. Alitaja hatua ambazo tayari zimeshachukuliwa na serikali ya awamu ya sita katika kuboresha maslahi ya wafanyakazi, kama vile kutoa ajira mpya na kupandisha madaraja watumishi wanaostahili, akiahidi kuwa serikali itaendelea kuboresha maslahi ya wafanyakazi kadri hali ya uchumi wa taifa inavyoruhusu.
Muhimu zaidi, Mhe. Macha aliahidi kuwa changamoto zote zilizowasilishwa katika risala ya wafanyakazi leo zitafanyiwa kazi kwa umakini mkubwa na kwa utaratibu maalum. Katika kuonyesha nia ya dhati ya serikali katika utatuzi, alimuagiza moja kwa moja Katibu Tawala wa Mkoa (RAS) wa Shinyanga, Bwana Salum Hamduni, kuunda timu maalum kwa haraka sana. Timu hiyo itakuwa ya pamoja, ikishirikiana kwa karibu na wawakilishi halali wa vyama vya wafanyakazi (TUCTA) mkoani humo. Lengo kuu la timu hii ni kukaa pamoja, kuchambua, na kutatua changamoto hizo moja baada ya nyingine kwa utaratibu mzuri na wenye kuleta matokeo chanya kwa wafanyakazi.
Katika sehemu nyingine ya hotuba yake, Mhe. Macha alitumia fursa ya maadhimisho haya kuwaasa wananchi wote wa Shinyanga, wakiwemo wafanyakazi, kujitokeza kwa wingi katika zoezi muhimu sana la kuboresha taarifa zao kwenye Daftari la Kudumu la Wapigakura, ambalo tayari limeshaanza mkoani Shinyanga na litaendelea kwa muda wa siku saba kama ilivyo ratiba ya kitaifa. Alisisitiza umuhimu wa zoezi hilo kwa mustakabali wa kidemokrasia wa nchi na haki ya kila raia kushiriki katika kuchagua viongozi wake.
Maadhimisho haya ya Mei Mosi Mkoani Shinyanga yametoa taswira ya uwazi wa serikali kusikiliza kero za wafanyakazi na kuonyesha nia ya dhati ya kuzitatua, huku wafanyakazi wakikumbushwa umuhimu wa kuendelea kuchangia katika maendeleo ya taifa kupitia kazi zao za kila siku na ushiriki wao katika masuala ya kiraia kama kuboresha taarifa za mpigakura.