Katika hatua iliyochukuliwa hivi karibuni na Mahakama Kuu, Masjala Ndogo ya Dar es Salaam, imetoa agizo la kufanywa marekebisho muhimu kwenye nyaraka zinazohusu kesi ya kikatiba yenye mwelekeo wa masuala ya kiimani. Agizo hili linahusu kuondolewa kwa jina la marehemu Sheikh Ayoub Muinge kutoka kwenye orodha ya watu waliofungua kesi hiyo. Sheikh Muinge alifariki dunia tarehe 18 Februari mwaka 2025, na hivyo kusababisha kupungua kwa idadi ya walalamikaji kutoka 12 hadi 10.
Kesi hii ya msingi ilianzishwa na Sheikh Ponda Issa Ponda, akishirikiana na wenzake tisa, dhidi ya Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania pamoja na Baraza Kuu la Waislamu Tanzania (Bakwata). Lengo kuu la kesi hiyo ni kupinga mamlaka ambayo baraza hilo linadai kuwa nayo juu ya Waislamu wote nchini. Walalamikaji hawa wanadai kuwa hatua ya serikali kuliwezesha Bakwata kuwa na mamlaka hayo inakiuka moja kwa moja Katiba ya nchi, kwani inawanyima uhuru wao wa kujitawala katika masuala yao ya kidini.
Mbali na Sheikh Ponda Issa Ponda, orodha ya walalamikaji wengine katika kesi hii inawajumuisha Sheikh Profesa Hamza Njozi, Riziki Ngwali, Bakari Shingo, Juma Kilaghai, Abdallah Said, Ibrahim Sherally, Mussa Marua, Abubakar Mngodo, na Mustafa Abedib. Hapo awali, kundi hili liliwajumuisha pia Yustadhi Twalib Twalib, ambaye alifariki dunia tarehe 31 Desemba mwaka 2024, pamoja na Sheikh Ayoub Muinge, ambaye kama ilivyoelezwa, alifariki Februari mwaka 2025.
Uamuzi wa Mahakama Kuu ulitolewa siku chache zilizopita, kufuatia ombi lililowasilishwa na jopo la mawakili wanaowawakilisha walalamikaji. Katika ombi lao, waliomba rasmi kumuondoa Sheikh Muinge kutoka kwenye hati ya madai kutokana na kifo chake. Jaji Arnold Kirekiano, aliyesikiliza ombi hilo, alikubaliana na hoja za mawakili na kutoa agizo la kufanywa marekebisho kwenye nyaraka zote zilizowasilishwa mahakamani. Nyaraka zilizorekebishwa zinatakiwa kuwasilishwa tena mahakamani kabla ya tarehe 10 Machi mwaka 2025. Baada ya hapo, upande wa Serikali na Bakwata wanatarajiwa kuwasilisha majibu yao kwa madai hayo ifikapo tarehe 24 Machi mwaka 2025.
Kabla ya kifo cha Sheikh Muinge, Mahakama ilikuwa imepanga kusikiliza pingamizi lililowasilishwa na upande wa Serikali na Bakwata mnamo tarehe 3 Machi mwaka 2025. Hata hivyo, kutokana na msiba huo, kesi hiyo ilishindwa kuendelea kama ilivyokuwa imepangwa awali.
Kwa mujibu wa hati ya madai iliyowasilishwa mahakamani, walalamikaji wanapinga vikali masharti ambayo yanawataka Waislamu wanaotaka kusajili taasisi yoyote ya kidini nchini kupata kibali maalum kutoka Bakwata kwanza. Wanasisitiza kuwa hakuna sheria yoyote nchini Tanzania inayoelekeza au kulazimisha kwamba Mwislamu lazima awe chini ya Bakwata ili taasisi yake iweze kusajiliwa kisheria.
Zaidi ya hayo, walalamikaji wanadai kuwa Bakwata ni taasisi ambayo imesajiliwa kama taasisi nyingine zote chini ya Wizara ya Mambo ya Ndani ya Nchi na Wakala wa Usajili, Ufilisi na Udhamini (RITA). Ingawa wanakiri uhalali wa Bakwata kama taasisi iliyosajiliwa, hawakubaliani kabisa na mamlaka yake ya kujifanya inawakilisha Waislamu wote nchini bila ya ridhaa yao ya moja kwa moja. Wanahoji kuwa hata katiba ya Bakwata yenyewe haielezi kwa uwazi ni nani hasa anayepaswa kuwa mwanachama wake.
Walalamikaji hao wanasisitiza kuwa kitendo cha kulazimisha Waislamu wote kuwa chini ya Bakwata ni ukiukwaji mkubwa wa Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kwani kinavunja haki ya msingi ya kila mtu kujiunga na jumuiya au taasisi yoyote anayoichagua kwa hiari yake. Kwa mujibu wa hoja zao, hakuna sheria inayomlazimisha Msajili wa Vyama vya Kijamii au RITA kuwaelekeza Waislamu kwenda Bakwata kupata barua ya utambulisho au kibali ili taasisi zao za kidini ziweze kusajiliwa.
Mahakama Kuu inatarajiwa kuendelea na usikilizaji wa shauri hili muhimu mara baada ya nyaraka zote kufanyiwa marekebisho yanayotakiwa na pande zote mbili (walalamikaji na walalamikiwa) kuwasilisha majibu yao kwa hoja zilizoibuliwa. Kesi hii inagusa masuala nyeti ya uhuru wa kuabudu na uhusiano kati ya taasisi za kidini na serikali